Χημικές ουσίες

Μέτρα ατομικής και συλλογικής προστασίας από την έκθεση σε χημικές ουσίες

Η αντιμετώπιση ενός κινδύνου στην πηγή του αποτελεί θεμελιώδη αρχή της επαγγελματικής υγιεινής και της πρόληψης. Στην περίπτωση έκθεσης των εργαζομένων σε χημικούς παράγοντες, το πρώτο βήμα είναι η διερεύνηση της αναγκαιότητας χρήσης των συγκεκριμένων ουσιών στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και η αναζήτηση ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων.
Τα μέτρα πρόληψης της έκθεσης ακολουθούν μια ιεραρχημένη προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία προτιμώνται πάντοτε τα μέτρα που εξαλείφουν ή μειώνουν τον κίνδυνο στην πηγή, πριν από τη χρήση ατομικών μέσων προστασίας. Όταν δεν είναι δυνατή η κατάργηση ή η υποκατάσταση μιας επικίνδυνης ουσίας, εφαρμόζονται μέτρα ελέγχου της έκθεσης.
Η ιεράρχηση των μέτρων περιλαμβάνει:
1. Κατάργηση της ουσίας: Εφόσον είναι τεχνικά και λειτουργικά εφικτό, η χρήση της επικίνδυνης ουσίας καταργείται πλήρως. Πρόκειται για το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης, καθώς εξαλείφει τον κίνδυνο από την πηγή του.
2. Υποκατάσταση της ουσίας: Η επικίνδυνη ουσία αντικαθίσταται από άλλη λιγότερο επικίνδυνη ή λιγότερο βλαπτική για την υγεία και το περιβάλλον, χωρίς να επηρεάζεται ουσιωδώς η παραγωγική διαδικασία.
3. Τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ελέγχου: Όταν δεν είναι δυνατή η κατάργηση ή η υποκατάσταση, εφαρμόζονται μέτρα όπως: κλειστά συστήματα εργασίας, τοπικός ή γενικός εξαερισμός, απαγωγοί και συστήματα συλλογής ρύπων, έλεγχος και περιορισμός εκπομπών στην πηγή, αυτοματοποίηση διεργασιών, περιορισμός πρόσβασης σε επικίνδυνες περιοχές, εκπαίδευση και ενημέρωση του προσωπικού.
4. Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ): Τα Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ), όπως γάντια, μάσκες, γυαλιά προστασίας, προσωπίδες και προστατευτική ενδυμασία, χρησιμοποιούνται όταν τα συλλογικά μέτρα δεν επαρκούν ή ως συμπληρωματικό μέτρο προστασίας. 
Τα παραπάνω μέτρα μπορούν να εφαρμόζονται συνδυαστικά, με στόχο τη μέγιστη δυνατή μείωση της έκθεσης. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη γενική αρχή της διατήρησης της έκθεσης στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο. Η επιλογή των κατάλληλων ΜΑΠ πρέπει να βασίζεται στις ιδιότητες της ουσίας, στις συνθήκες εργασίας και στις πληροφορίες που παρέχονται από τα Δελτία Δεδομένων Ασφάλειας.
Εξαιρετικά χρήσιμες πληροφορίες για τις ιδιότητες των επικίνδυνων ουσιών και τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης παρέχονται στα Δελτία Δεδομένων Ασφάλειας (ΔΔΑ/SDS). Τα ΔΔΑ περιλαμβάνουν 16 τυποποιημένες ενότητες, στις οποίες περιγράφονται, μεταξύ άλλων, οι κίνδυνοι της ουσίας και τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας. Ειδικότερα, στην ενότητα 8 παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα όρια έκθεσης, τα τεχνικά μέτρα ελέγχου, τα Μέσα Ατομικής Προστασίας και τις απαιτήσεις υγιεινής στον χώρο εργασίας.
 

Ακολουθήστε μας