Χημικές ουσίες
Εκτίμηση του xημικού κινδύνου
Ο νόμος 3850/2010 υποχρεώνει τον εργοδότη να εκπονεί γραπτή εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου για την επιχείρησή του. Βασικό τμήμα της συνολικής αυτής διαδικασίας αποτελεί η εκτίμηση του χημικού κινδύνου, η οποία βασίζεται τόσο στην εθνική νομοθεσία όσο και στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Θεμελιώδη βάση αποτελεί η Οδηγία 98/24/ΕΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που συνδέονται με χημικούς παράγοντες κατά την εργασία, όπως αυτή συμπληρώνεται από νεότερες διατάξεις για Οριακές Τιμές Έκθεσης (ΟΤΕ), καθώς και από την ειδική νομοθεσία για καρκινογόνους, μεταλλαξιογόνους και τοξικούς για την αναπαραγωγή παράγοντες (Οδηγία 2004/37/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/431). Παρότι υπάρχουν διαφορετικά μοντέλα εκτίμησης, τα βασικά στάδια και οι ενέργειες που απαιτούνται περιλαμβάνουν:
- Καταγραφή των χημικών ουσιών: Κατάρτιση καταλόγου για κάθε χώρο εργασίας, στον οποίο περιλαμβάνονται οι χρησιμοποιούμενες ουσίες, οι ποσότητές τους, οι χώροι χρήσης ή αποθήκευσης, καθώς και οι ουσίες που ενδέχεται να παραχθούν κατά τη διάρκεια των εργασιών.
- Συλλογή πληροφοριών: Συγκέντρωση πληροφοριών για τις φυσικοχημικές ιδιότητες, την ταξινόμηση, τους κινδύνους και τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας, κυρίως μέσω των Δελτίων Δεδομένων Ασφάλειας (ΔΔΑ), των ετικετών σύμφωνα με τον Κανονισμό CLP, επίσημων βάσεων δεδομένων και βιβλιογραφικών πηγών.
- Εκτίμηση της έκθεσης: Αξιολόγηση του είδους, της έντασης, της διάρκειας και της συχνότητας της έκθεσης των εργαζομένων, καθώς και της πιθανής συνδυαστικής δράσης περισσοτέρων χημικών παραγόντων. Η αξιολόγηση μπορεί να υποστηρίζεται από μετρήσεις στον χώρο εργασίας ή από ειδικά μοντέλα εκτίμησης έκθεσης.
- Ιεράρχηση των κινδύνων: Καθορισμός προτεραιοτήτων για τη λήψη μέτρων προστασίας της υγείας των εργαζομένων, με βάση τηv αξιολόγηση της σοβαρότητας των επιπτώσεων και το επίπεδο έκθεσης. Σημαντικό εργαλείο στην αξιολόγηση αυτή αποτελεί η ταξινόμηση της επικινδυνότητας σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1272/2008 (CLP).
Η εκτίμηση του χημικού κινδύνου αποτελεί μια δυναμική διαδικασία, η οποία πρέπει να αναθεωρείται και να επικαιροποιείται σε τακτά χρονικά διαστήματα ή όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες εργασίας, ο εξοπλισμός, οι χρησιμοποιούμενες ουσίες ή οι διαδικασίες.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην εκτίμηση των κινδύνων από μεταλλαξιογόνους και τοξικούς για την αναπαραγωγή παράγοντες (CMR), σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2004/37/ΕΚ όπως έχει τροποποιηθεί και επικαιροποιηθεί από την Οδηγία (ΕΕ) 2022/431 .