Υ.Α. 384695/2026 (ΦΕΚ 3688/Β` 23.6.2026)
| Συνημμένο | Μέγεθος |
|---|---|
| ΦΕΚ 3688Β_2026 | 1.37 MB |
1. Τις διατάξεις:
α) Του ν. 5297/2026 «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 «Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 - Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 - Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις» (Α’ 64) και ιδίως της περ. στ της παρ. 2 του άρθρου 126 και της παρ. 4 του άρθρου 128 αυτού,
β) των άρθρων 127-157 του ν. 4512/2018 «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή των Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και άλλες διατάξεις» (Α’ 5) και ιδίως της περ. η της παρ. 1 του άρθρου 132 αυτού,
γ) του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121) με τον οποίον κωδικοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, ο ν. 3850/2010 «Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων» (Α’ 84),
δ) του ν. 4808/2021 «Για την Προστασία της Εργασίας Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας» Κύρωση της Σύμβασης 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας Κύρωση της Σύμβασης 187 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για τo Πλαίσιο Προώθησης της Ασφάλειας και της Υγείας στην Εργασία Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1158 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2019 για την ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και της ιδιωτικής ζωής, άλλες διατάξεις του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις» (Α’ 101) και ιδίως των άρθρων 103 και 114 αυτού,
ε) του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45).
στ) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133),
ζ) των άρθρων 90 επ. του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) - Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184).
2. Την υπ’ αρ. 510148/17.11.2022 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής “Επιθεώρηση Εργασίας” «Οργανισμός Ανεξάρτητης Αρχής “Επιθεώρηση Εργασίας”» (Β’ 5937).
3. To από 31-10-2025 Πρακτικό Συνεδρίασης του Συμβουλίου Διοίκησης της Ανεξάρτητης Αρχής “Επιθεώρηση Εργασίας” (ΑΔΑ: 6Γ7Ν46ΝΡΟΝ-ΩΛ8), με το οποίο ορίστηκε ως Αναπληρωτής Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας» ο Χαράλαμπος Βούρτσης.
4. Την υπ’ αρ. 384627/2026 απόφαση του Αναπληρωτή Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής “Επιθεώρηση Εργασίας” «Καθορισμός περιεχομένου Φύλλων Ελέγχου για χρήση σε επιθεωρήσεις οικονομικών δραστηριοτήτων ή εργασιών».
5. Την εισήγηση της Ομάδας Εργασίας που συστάθηκε και συγκροτήθηκε με την υπ’ αρ. 37280/21.04.2023 (ΑΔΑ ΨΓΘΘ46ΜΤΛΡ-ΔΣ2) απόφαση της Γενικής Γραμματέα Βιομηχανίας.
6. Τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την ανάπτυξη ενός ενιαίου συστήματος Εποπτείας και Ελέγχων των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα τον Οδηγό 3 «Ανάπτυξη του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης» (ΥΠΑΝΕΠ 2019).
7. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Διενέργεια Ελέγχων για Θέματα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία» και μοναδικό αριθμό καταχώρισης στο ΕΜΔΔ «ΜΙΤΟΣ» 261281.
8. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται οικονομική επιβάρυνση σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 374337/16.06.2026 εισήγηση της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, αποφασίζουμε:
Καθορίζεται το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης (ΜΕΣ) της Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας», το οποίο περιλαμβάνει τις διαδικασίες, τις οδηγίες και κατευθυντήριες γραμμές για την καθοδήγηση των ενεργειών και των αποφάσεων των Επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, που λαμβάνονται σε συνέχεια του ελέγχου, στις περιπτώσεις παραβάσεων των επιχειρήσεων ή εκμεταλλεύσεων των κανονιστικών διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιθεώρησης Εργασίας.
Το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης (ΜΕΣ) περιλαμβάνεται στο Παράρτημα και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.
Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 19 Ιουνίου 2026
Ο Αναπληρωτής Διοικητής
Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΟΥΡΤΣΗΣ
Σύμφωνα με το άρθρο 149 του ν.4512/2018 (5 Α’) κάθε Αρχή Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού, όπως αυτή ορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 130 του ιδίου νόμου, καταρτίζει Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») που περιλαμβάνει τις διαδικασίες και τις οδηγίες για την καθοδήγηση των ενεργειών και των αποφάσεων των ελεγκτών που λαμβάνονται σε συνέχεια του ελέγχου. Στο ΜΕΣ αναπτύσσονται τα κριτήρια και οι παράμετροι που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή των μέτρων συμμόρφωσης, τα οποία θα πρέπει να είναι εύλογα και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας. Στην εικόνα 1 σχηματοποιείται ο κύκλος εποπτείας απεικονίζοντας τα εποπτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται και η θέση του ΜΕΣ.
Το ΜΕΣ καταρτίζεται κατά τρόπον ώστε να προάγει την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και τον ενιαίο τρόπο εξέτασης των ελέγχων και των λοιπών δραστηριοτήτων εποπτείας, θέτοντας τις βασικές παραμέτρους για τη λήψη αποφάσεων επιβολής μέτρων συμμόρφωσης. Η κατάρτιση του ΜΕΣ γίνεται με τα εξής κριτήρια:
α) τη διασφάλιση της επιβολής μέτρων συμμόρφωσης, μέσω της λήψης της σχετικής απόφασης αποκλειστικά βάσει των καθορισμένων κριτηρίων κινδύνου.
β) τον καθορισμό πλαισίου διαφάνειας για την επιλογή των μέτρων συμμόρφωσης, προκειμένου να είναι εφικτός ο έλεγχος της διαδικασίας που ακολουθείται για την επιβολή των εν λόγω μέτρων.
γ) την καθοδήγηση των επιθεωρητών κατά τη διαδικασία επιβολής μέτρων συμμόρφωσης περιλαμβανομένων των κυρώσεων, όπως ορίζονται στην παρ. 5 του άρθρου 151 του ν.4512/2018, παρέχοντας κριτήρια και υποδείξεις για την επιλογή του ορθότερου και αναλογικότερου μέτρου.
δ) την προώθηση καλών πρακτικών.
Η δε λήψη των αποφάσεων επιβολής μέτρων συμμόρφωσης, μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, γίνεται βάσει των κάτωθι κριτηρίων:
α) τη μείωση των πιθανών κινδύνων και την αποτροπή ή μείωση των παραβάσεων και των παρατυπιών ή την άρση τους,
β) τη συμπεριφορά και τον βαθμό συνεργασίας του ελεγχόμενου οικονομικού φορέα.
Στο πλαίσιο της ελεγκτικής τους δράσης, οι επιθεωρητές ΑΥΕ χρησιμοποιούν το ΜΕΣ σε συνδυασμό με το επίπεδο συμμόρφωσης της επιχείρησης, όπως αυτό έχει προκύψει από το φύλλο ελέγχου και αποτυπωθεί στο δελτίο ελέγχου αλλά και με τη σοβαρότητα των ελλείψεων που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο. Τόσο ο βαθμός κινδύνου όσο και το επίπεδο συμμόρφωσης της επιχείρησης προκύπτουν απευθείας από το αποτέλεσμα του φύλλου ελέγχου, ωστόσο, επειδή συχνά η αξιολόγηση του κινδύνου και η διαδικασία λήψης αποφάσεων ενεργειών συμμόρφωσης χαρακτηρίζονται από πολυπλοκότητα, απαιτείται συνεκτίμηση των ιδιαίτερων παραμέτρων της κάθε υπόθεσης και ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρχει διακριτική ευχέρεια των επιθεωρητών ως προς την επιλογή του κατάλληλου μέτρου συμμόρφωσης μεταξύ των διαθέσιμων που προβλέπονται από την νομοθεσία. Για τον λόγο αυτόν η αντιστοίχιση του βαθμού κινδύνου και των πιθανών μέτρων συμμόρφωσης δεν είναι υποχρεωτικά καθορισμένη εκ των προτέρων.
2.1. Είδος Ελέγχου
Οι έλεγχοι που διενεργούνται από τις υπηρεσίες της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΕΑΥΕ) κατατάσσονται σε:
- Τακτικούς/Προγραμματισμένους ελέγχους
Οι προγραμματισμένοι έλεγχοι της Επιθεώρησης ΑΥΕ πραγματοποιούνται σύμφωνα με το ετήσιο αναλυτικό πρόγραμμα ελέγχων που βασίζεται στη μεθοδολογία ανάλυσης κινδύνου (risk analysis).
- Έκτακτους ελέγχους (ατυχήματα, καταγγελίες, ειδικές δράσεις – εκστρατείες).
2.2. Διάκριση ελέγχων σε μια επιχείρηση
Ο έλεγχος της επιχείρησης διακρίνεται σε Αρχικό Έλεγχο και σε Επανέλεγχο, οι οποίοι συνιστούν τα δύο διακριτά στάδια της πλήρους και εις βάθος αξιολόγησης της συμμόρφωσης μιας επιχείρησης. Οι επιτόπιοι έλεγχοι αφορούν στη διενέργεια κυρίως των αρχικών ελέγχων και δευτερευόντως των επανελέγχων.
2.2.1 Αρχικός Έλεγχος
Ο αρχικός έλεγχος είναι επιτόπιος, καλύπτει όλες τις ενότητες του φύλλου ελέγχου ή μέρος αυτών (π.χ. την ενότητα του εξοπλισμού εργασίας) και εκτείνεται σε όλους τους χώρους της επιχείρησης ή σε μέρος αυτών, μετά δε το πέρας του επιδίδονται στους ελεγχόμενους εργοδότες, ηλεκτρονικά ή χειρόγραφα, γραπτές υποδείξεις για την λήψη μέτρων συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, όπου απαιτείται.
2.2.2 Επανέλεγχος
Ο επανέλεγχος συνίσταται σε έλεγχο συμμόρφωσης της επιχείρησης προς τις υποδείξεις για τη λήψη μέτρων ασφαλείας, που της είχαν δοθεί σε συνέχεια του αρχικού ελέγχου και προγραμματίζεται πάντοτε όταν έχουν διαπιστωθεί κατά τον αρχικό έλεγχο σοβαρές ελλείψεις σε μέτρα ασφάλειας, ή συντρέχουν άλλοι ουσιώδεις λόγοι. Δεν απαιτείται να είναι επιτόπιος εάν έχουν καταστεί διαθέσιμα όλα τα αναγκαία έγγραφα (πιστοποιητικά, φωτογραφικό υλικό, εκθέσεις κλπ) για την τεκμηρίωση της συμμόρφωσης.
Με την επιφύλαξη των οριζόμενων στο άρθρο 4 παρ. 4.2. - πίνακας 2 «Σοβαρότητα συνεπειών παραβάσεων και περιπτώσεις ειδικών παραβάσεων» της παρούσας, στις ελεγχόμενες επιχειρήσεις επιβάλλονται μέτρα και κυρώσεις για διαπιστωθείσες κατά τη διενέργεια του ελέγχου ή επανελέγχου παραβάσεις σε σχέση με τη νομοθεσία για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, για τις οποίες έγιναν υποδείξεις και οι επιχειρήσεις δεν συμμορφώθηκαν. Τα μέτρα συμμόρφωσης στηρίζονται στα συμπεράσματα του ελέγχου, στα έγγραφα που εξετάστηκαν, στο αποτέλεσμα του φύλλου ελέγχου και την εν γένει ανάλυση των ευρημάτων του ελέγχου που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια αυτού ή και μετά το πέρας του και αποτυπώθηκαν στο δελτίου ελέγχου. Τα μέτρα συμμόρφωσης που επιβάλλονται, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων, πρέπει να είναι αναλογικά, αποτελεσματικά και εύλογα και να βασίζονται στην αξιολόγηση του επιπέδου του κινδύνου και της βλάβης που μπορεί να επιφέρει μία διαπιστωθείσα παράβαση στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Ανάλογα με το βαθμό κινδύνου, το ΜΕΣ οδηγεί σε μία σειρά επιλογών μέτρων συμμόρφωσης:
3.1 Παροχή κατευθυντήριων οδηγιών και πληροφόρηση (Συστάσεις)
Εάν η μη συμμόρφωση δεν δημιουργεί κίνδυνο για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων, μπορεί να παρασχεθεί από τον επιθεωρητή ΑΥΕ, έγγραφη ή προφορική πληροφόρηση στην επιχείρηση με κατευθύνσεις για τη συμμόρφωσή της.
3.2 Γραπτές υποδείξεις για συμμόρφωση και λήψη διορθωτικών μέτρων
Για διαπιστώσεις μη συμμόρφωσης, που δεν συνεπάγονται άμεσο και υψηλού ή πολύ υψηλού βαθμού κίνδυνο για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων, υποβάλλονται γραπτές υποδείξεις, θέτοντας συνάμα εύλογο χρόνο, για τη συμμόρφωση του οικονομικού φορέα, προκειμένου να προβεί σε διορθωτικές ενέργειες.
3.3 Επιβολή προστίμου
Η επιβολή διοικητικών κυρώσεων κατά βάση εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται μεσαίου, υψηλού ή πολύ υψηλού βαθμού κίνδυνοι, αλλά και σε περιπτώσεις που έχει προηγηθεί το στάδιο των γραπτών υποδείξεων και η επιχείρηση δεν έχει λάβει διορθωτικά μέτρα.
Η επιβολή χρηματικού προστίμου μπορεί να επιλεγεί αυτοτελώς ή σε συνδυασμό με λοιπές κυρώσεις ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης.
Για την επιβολή των παραπάνω διοικητικών κυρώσεων συνεκτιμώνται τα εξής κριτήρια:
- Η σοβαρότητα της βλάβης που μπορεί να προκληθεί στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων εξαιτίας μίας παράβασης, καθώς και η πιθανότητα να συμβεί ατύχημα εξ αιτίας της παράβασης αυτής.
- Η επαναλαμβανόμενη μη συμμόρφωση στις υποδείξεις των αρμόδιων οργάνων,
- Η επιβολή κυρώσεων για παρόμοιες παραβάσεις στην επιχείρηση στο παρελθόν,
- Ο αριθμός των εργαζομένων του παραρτήματος της επιχείρησης που έχει ελεγχθεί,
- Η κατάταξη επικινδυνότητας της επιχείρησης κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 500 του π.δ. 62/2025 (Α’ 121) που κωδικοποίησε το άρθρο 10 του ν. 3850/2010 (Α’ 84).
3.4 Προσωρινή διακοπή λειτουργίας
Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας (παρ. 3α του άρθρου 23 του ν. 3996/2011) μπορεί να αφορά στο σύνολο ή σε τμήμα της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης ή ακόμα και σε τμήμα του μηχανολογικού εξοπλισμού της. Το μέτρο αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται σε περίπτωση διαπίστωσης πολύ σοβαρών παραβάσεων που θέτουν σε άμεσο, υψηλού ή πολύ υψηλού βαθμού, κίνδυνο την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και αίρεται άμεσα σε περίπτωση που η επιχείρηση ή εκμετάλλευση συμμορφωθεί προς τις υποδείξεις των επιθεωρητών ΑΥΕ.
3.5 Οριστική διακοπή λειτουργίας
Οριστική διακοπή της λειτουργίας μιας επιχείρησης ή εγκατάστασης μπορεί να επιβληθεί αν διαπιστώνεται ότι, παρά την επιβαλλόμενη προσωρινή διακοπή λειτουργίας για το προβλεπόμενο από το νόμο χρονικό διάστημα ή/και τις επιβαλλόμενες διοικητικές κυρώσεις, η επιχείρηση εξακολουθεί να μην λαμβάνει μέτρα συμμόρφωσης προς τις υποδείξεις των επιθεωρητών. Όμοια με την προηγούμενη περίπτωση, το μέτρο αυτό εφαρμόζεται σύμφωνα με την παρ. 3α του άρθρου 23 του ν. 3996/2011, πρέπει δε, ως το πλέον αυστηρό, να επιβάλλεται μόνο σε περιπτώσεις διαπίστωσης πολύ σοβαρών παραβάσεων που θέτουν σε άμεσο, υψηλού ή πολύ υψηλού βαθμού, κίνδυνο την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων και εφόσον έχουν εξαντληθεί τα ηπιότερα μέτρα επιβολής της νομοθεσίας χωρίς αποτέλεσμα.
3.6 Διαβίβαση σε αρμόδιες αστυνομικές / εισαγγελικές αρχές
Σε περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαία η ποινική διερεύνηση της υπόθεσης, όπως παραβίαση του μέτρου της προσωρινής ή οριστικής διακοπής λειτουργίας, παρεμπόδιση του ελέγχου, απόπειρα δωροδοκίας των επιθεωρητών κ.ά., η υπόθεση διαβιβάζεται στις αρμόδιες αστυνομικές ή εισαγγελικές αρχές.
Η διαδικασία του ΜΕΣ περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα (διάγραμμα 1):
1. Επίπεδο συμμόρφωσης το οποίο προκύπτει από το αποτέλεσμα του φύλλου ελέγχου.
2. Εντοπισμός κινδύνων ανάλογα με τη σοβαρότητά τους.
3. Εκτίμηση των επιχειρηματικών παραμέτρων.
4. Τελικό συμπέρασμα επιβολής μέτρων συμμόρφωσης.
4.1 Γενικό επίπεδο συμμόρφωσης επιχειρήσεων
Το επίπεδο συμμόρφωσης μιας επιχείρησης αποτυπώνει τη γενικότερη εικόνα της ελεγχόμενης επιχείρησης ως προς την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, όπως αυτό προκύπτει από την αξιολόγηση του φύλλου ελέγχου. Ταξινομείται δε σε τέσσερα επίπεδα, ήτοι σε ΥΨΗΛΟ, ΜΕΣΟ, ΧΑΜΗΛΟ και ΠΟΛΥ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ αντίστοιχα, όπως προσδιορίζεται από τη μέθοδο που αναπτύσσεται στις σχετικές οδηγίες του φύλλου ελέγχου, εξετάζοντας, σε πρώτη φάση, για κάθε σημείο ελέγχου των βασικών Ενοτήτων 1-8 τον βαθμό συμμόρφωσης της επιχείρησης σε συσχέτιση με τη σοβαρότητα της παράβασης (ΧΑΜΗΛΗ, ΜΕΣΗ, ΥΨΗΛΗ ή ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ) και την αμεσότητα πρόκλησης βλάβης του κινδύνου. Η κατάταξη της επιχείρησης, όσον αφορά το επίπεδο συμμόρφωσής της, αναπροσαρμόζεται με νέο έλεγχο (και όχι επανέλεγχο ο οποίος θεωρείται μέρος του αρχικού ελέγχου) και εφόσον η κατάσταση της επιχείρησης έχει τροποποιηθεί.
Το επίπεδο συμμόρφωσης της επιχείρησης λαμβάνεται υπόψ
η κατά την επιβολή των μέτρων συμμόρφωσης.
Όταν διαπιστώνεται έλλειψη συμμόρφωσης μιας επιχείρησης προς τις νομοθετικές διατάξεις για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων (όπως, ενδεικτικά, στη χρήση υπηρεσιών τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας, στην κατάρτιση προγράμματος επισκέψεων αυτών στην επιχείρηση, στη διάθεση Γραπτής Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου), δηλαδή έλλειψη που δεν εγκυμονεί απτό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, η αντίστοιχη παράβαση πρέπει να εξετάζεται διακριτά και οι κυρώσεις που δυνητικά προβλέπονται για αυτήν, βάσει της οικείας νομοθεσίας, να επιβάλλονται ανεξάρτητα από τα μέτρα συμμόρφωσης που θα επιβληθούν για την αντιμετώπιση και άρση των κινδύνων που αποτυπώνονται στο φύλλο ελέγχου. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να επιβάλλονται κυρώσεις εφόσον κατά τον έλεγχο έχει προκύψει μεσαίου, χαμηλού ή πολύ χαμηλού επιπέδου συμμόρφωση της επιχείρησης (περίπτωση 7 του Πίνακα 1).
Η λήψη μέτρων συμμόρφωσης, σε σχέση με το επίπεδο συμμόρφωσης της επιχείρησης, απεικονίζεται στον πίνακα 1.
4.2 Εντοπισμός κινδύνων ανάλογα με τη σοβαρότητά τους
Ο βαθμός του κινδύνου που σχετίζεται με τις επιμέρους παραβάσεις που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο αξιολογείται ανάλογα με το μέγεθος της βλάβης που μπορεί να προκληθεί στην ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. Για τον σκοπό αυτόν, στο φύλλο ελέγχου, πέραν της γενικότερης συμμόρφωσης της επιχείρησης ως προς τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, αποτυπώνεται (ανά σημείο ελέγχου) και η σοβαρότητα των συνεπειών μίας παράβασης, η οποία διακρίνεται σε χαμηλή, μεσαία, υψηλή και πολύ υψηλή όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα 2.
Σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου εκτιμηθεί ότι ο κίνδυνος που ελλοχεύει εξαιτίας μιας παράβασης υψηλής ή πολύ υψηλής σοβαρότητας είναι άμεσος, ότι δηλαδή είναι μεγάλη η πιθανότητα να προκληθεί εντός συντόμου χρονικού διαστήματος σοβαρό ή/και θανατηφόρο εργατικό ατύχημα, θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα άμεσα και δραστικά μέσα συμμόρφωσης με προσωρινή διακοπή λειτουργίας τμήματος εξοπλισμού, τμήματος ή του συνόλου της ελεγχόμενης δραστηριότητας, χωρίς να απαιτείται να ολοκληρωθεί η διαδικασία του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης. Σε δεύτερο χρόνο, οι Επιθεωρητές θα επιβάλουν τα κατά την κρίση τους κατάλληλα μέτρα συμμόρφωσης για την αντιμετώπιση και την άρση των εναπομεινάντων κινδύνων στην επιχείρηση, κατ’ εφαρμογή του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης, ιεραρχώντας τους εν λόγω κινδύνους κατά βαθμό βαρύτητας ως προς την προτεραιότητα της εφαρμογής των μέτρων συμμόρφωσης. Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται τα πιθανά μέτρα και κυρώσεις που επιβάλλονται κατά τον αρχικό έλεγχο ή σε συνέχεια αυτού, ανάλογα με τη σοβαρότητα της βλάβης της υγείας που μπορεί να προκληθεί εξαιτίας μιας παράβασης.
4.3 Εκτίμηση των παραμέτρων του επιχειρηματικού περιβάλλοντος
Στο πλαίσιο της διασφάλισης της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων προς την εργατική νομοθεσία για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία και κατ’ επέκταση της μείωσης του επαγγελματικού κινδύνου σε αυτές, η επιλογή των πλέον κατάλληλων μέτρων συμμόρφωσης πρέπει παράλληλα να λαμβάνει υπόψη τις παραμέτρους του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Ακολουθεί ενδεικτικός πίνακας με καθορισμό των παραμέτρων αυτών.
Άλλες παράμετροι που είναι δυνατό να λαμβάνονται υπόψη κατά την κρίση του Επιθεωρητή είναι ο βαθμός συνεργασίας του ελεγχόμενου φορέα, ο αριθμός απασχολουμένων στην επιχείρηση και τέλος εάν η επιχείρηση σκοπίμως αποφεύγει την τήρηση των μέτρων ασφαλείας με σκοπό την απόκτηση οικονομικού οφέλους ή εάν η μη τήρηση των απαιτήσεων συμμόρφωσης οφείλεται σε ελλιπή ενημέρωση ή έλλειψη πόρων.
4.4 Τελικό συμπέρασμα επιβολής μέτρων συμμόρφωσης
Στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης, ο επιθεωρητής ΑΥΕ διαμορφώνει το τελικό συμπέρασμα περί των απαιτούμενων μέτρων για την επίτευξη της συμμόρφωσης της επιχείρησης, στοχεύοντας κατά προτεραιότητα στην αντιμετώπιση των πλέον σοβαρών κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και συνεκτιμώντας το επίπεδο συμμόρφωσης της επιχείρησης καθώς και τις υφιστάμενες παραμέτρους του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Ακολουθεί το διάγραμμα 1 που παρουσιάζει συνοπτικά και σε βήματα τη διαδικασία του ΜΕΣ:
