Υ.Α. Η.Π. 24944/1159/2006 (ΦΕΚ 791/Β` 30.6.2006)
Τροποποιήθηκε από :
- Υ.Α. οικ. 62952/5384/2016, (ΦΕΚ 4326/Β/30.12.2016) «Έγκριση εθνικού σχεδίου διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ), σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν. 4342/2015»
- Υ.Α. οικ. 146163/2012, (ΦΕΚ 1537/Β/8.5.2012) «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση αποβλήτων υγειονομικών μονάδων»
- Υ.Α. 8668/2007, (ΦΕΚ 187/Β/2.3.2007) «Έγκριση Εθνικού Σχεδιασμού Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ), σύμφωνα με το άρθρο 5 (παρ. Α) της υπ αριθμ. 13588/725 κοινή υπουργική απόφαση «Μέτρα, όροι και περιορισμοί για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων κ.λπ.» (383/Β) και σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του άρθρου 7 (παρ. 1) της υπ αριθμ. 91/156/ΕΚ οδηγίας του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991. Τροποποίηση της υπ αριθμ. 13588/725/2006 κοινή υπουργική απόφαση «Μέτρα, όροι και περιορισμοί για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων κ.λπ.» (383/Β) και της υο αριθμ. 24944/1159/2006 κοινή υπουργική απόφαση «Έγκριση Γενικών Τεχνικών Προδιαγραφών για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων….κ.λπ» (791/Β)»
| Συνημμένο | Μέγεθος |
|---|---|
| ΦΕΚ 791Β_2006 | 1.97 MB |
1. Τις διατάξεις του άρθρου δεύτερου του ν. 2077/1992 «Κύρωση Συνθήκης για την Ευρ. Ένωση ...» (Α΄ 136/1992) και τις διατάξεις των άρθρων 1 και 2 (παρ. 1 ζ και παρ. 2) του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ 34/1983), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 6 του ν. 1440/1984 «Συμμετοχή της Ελλάδας στο κεφάλαιο, στα αποθεματικά και στις προβλέψεις της Ευρ. Τράπεζας Επενδύσεων κ.λπ.» (Α΄ 70/1984) και του άρθρου 65 του ν. 1892/1990 (Α΄ 101/1990).
2. Τις διατάξεις του ν. 1650/86 «για την προστασία του περιβάλλοντος» (Α΄ 160/1986), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, και ιδίως των άρθρων 11 και 12, (παρ. 2, 3 και 4) αυτού.
3. Τις διατάξεις του ν. 3010/2002 «Εναρμόνιση του ν. 1650/1986 με τις οδηγίες 97/11 και 96/61 Ε.Ε. … και άλλες διατάξεις» (Α΄ 91/2002), και ιδίως των άρθρων 1, 2, 3, 4 και 6.
4. Τις διατάξεις των άρθρων 23 (παρ.1) και 24 του ν. 1558/1985 «Κυβέρνηση και Κυβερνητικά όργανα» (Α΄137/1985) και των άρθρων 9 και 13 και 20 του π.δ/τος 473/1985 «Καθορισμός και ανακατανομή των αρμοδιοτήτων των Υπουργείων» (Α΄ 157/1985).
5. Τις διατάξεις του άρθρου 7 (παρ.1) της Οδηγίας 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991 «για την τροποποίηση της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων» (ΕΕL 78/32/26.3.1991).
6. Την οδηγία 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 1991 «για τα επικίνδυνα απόβλητα» (ΕΕ L 377/31.12.1991/σελ. 20), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
7. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. Η.Π. 50910/2727/2003 Κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα «Μέτρα και Όροι για τη Διαχείριση Στερεών αποβλήτων…» (Β΄ 1909).
8. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. Η.Π. 13588/725/2006 Κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα «Μέτρα όροι και περιορισμοί για την διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων … κ.λπ.» (Β΄ 383) και ιδίως το άρθρο 5 παρ. Β αυτού.
9. Τις διατάξεις του υπ’ αριθμ. 259/1993 Κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 1.2.1993 «Σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους» (EE L 30/6.2.1993/σελ.1), όπως ισχύει, και του ν. 2203/1994 «Κύρωση της Σύμβασης της Βασιλείας … κ.λπ.» (Α΄ 58/1994).
10. Τις διατάξεις του ν. 1741/1987 με θέμα την Κύρωση Ευρωπαϊκής Συμφωνίας για τη Διεθνή Οδική Μεταφορά Επικινδύνων Εμπορευμάτων …» (ADR) (Α΄ 225/1987) και την υπ’ αριθμ. 71538/2868/1997 Απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών με θέμα «Αποδοχή της αναθεώρησης του 1995 … ADR» (Β΄ 821/1997), όπως εκάστοτε ισχύει και του π.δ/τος 104/1999 «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της οδηγίας 94/55/ΕΚ σχετικά με τις οδικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων» (Α΄ 113), όπως ισχύει.
11. Την απόφαση 2003/33/ΕΚ του Συμβουλίου για τον καθορισμό κριτηρίων και διαδικασιών αποδοχής των αποβλήτων στους χώρους υγειονομικής ταφής σύμφωνα με το άρθρο 16 και το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 1999/31/ΕΚ (ΕΕ L 11/16.1.2003/σελ.27).
12. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 3418/07/2002/30.5.2002 Κοινής Υπουργικής Απόφασης περί μέτρων και όρων για τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων που παράγονται στα πλοία και καταλοίπων φορτίου (Β΄ 712/11.6.2002), με τις οποίες ενσωματώνονται μεταξύ άλλων οι διατάξεις της κοινοτικής οδηγίας 2000/59 με το ίδιο αντικείμενο (ΕΕ L 332/28.12.2000/σελ. 81).
13. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. Η.Π. 37591/2031/30.9.2003 Κοινής Υπουργικής Απόφασης περί μέτρων και όρων για την διαχείριση ιατρικών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες (Β΄ 1419).
14. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 11014/703/Φ104/14.3.2003 Κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα «Διαδικασία Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (Π.Π.Ε.Α.) και Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Ε.Π.Ο.) σύμφωνα με το άρ. 4 του ν. 1650/1986, όπως αντικαταστάθηκε από το άρ. 2 του ν. 3010/2002 ...» (Β΄ 332).
15. Τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. Η.Π. 29407/3508/10.12.2002 Κοινής Υπουργικής Απόφασης «Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων (Β΄ 1572).
16. Τις διατάξεις του ν. 1568/1985 «Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων» (Α΄ 177), όπως ισχύουν και των Προεδρικών Διαταγμάτων που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότησή του καθώς και του ν. 2639/1998 «Ρύθμιση εργασιακών σχέσεων, σύσταση Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 205).
17. Τις διατάξεις του άρθρου 90 του π.δ. 63/2005 « Κώδικας νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα» (Α΄98).
18. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της απόφασης αυτής προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού το ύψος της οποίας δεν μπορεί να καθορισθεί και θα καλυφθεί από συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση Προγράμματα στο πλαίσιο των πιστώσεων που διατίθενται για τις δράσεις και ενέργειες που προβλέπονται στην απόφαση αυτή, αποφασίζουμε:
Με την παρούσα απόφαση αποσκοπείται η εφαρμογή των άρθρων 11 και 12 (παρ.2,3 και 4) του ν. 1650/86 καθώς και η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 5 (παρ. Β) της υπ΄ αριθμ. 13588/725/2006 κοινή υπουργική απόφαση και κατ΄ επέκταση του άρθρου 7 (παρ.1) της οδηγίας 91/156/ΕΟΚ, με την έγκριση γενικών τεχνικών προδιαγραφών για τη διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων, ώστε να διασφαλίζεται η περιβαλλοντικά ασφαλής διαχείριση τους και να επιτυγχάνεται η πρόληψη ή η μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον καθώς και κάθε κινδύνου για την υγεία του ανθρώπου.
Οι γενικές τεχνικές προδιαγραφές για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων καταρτίσθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 5 (παρ. Β) της υπ΄ αριθμ. 13588/725 ΚΥΑ και κατ’ επέκταση σε συμμόρφωση με το άρθρο 7 (παρ. 1) της οδηγίας 91/156/ΕΟΚ και αναφέρονται στην πρόβλεψη συγκεκριμένων απαιτήσεων για την πραγματοποίηση των εργασιών διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων αλλά και για την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 7,10, 11, 12, 15, 18 και 19 της εν λόγω κοινής υπουργικής απόφασης.
Οι γενικές τεχνικές προδιαγραφές περιγράφονται αναλυτικά στο Παράρτημα του άρθρου 4 της παρούσας απόφασης.
Προσαρτάται και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης το Παράρτημα που ακολουθεί με το περιεχόμενο των γενικών τεχνικών προδιαγραφών για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων.
Διακρίνονται δύο περιπτώσεις: α) όταν τα Ε.Α. αποθηκεύονται στο χώρο παραγωγής τους, εκτελείται «προσωρινή αποθήκευση» (προ της συλλογής των αποβλήτων) και β) όταν τα Ε.Α. αποθηκεύονται εκτός του χώρου παραγωγής τους, εκτελείται «αποθήκευση εν αναμονή περαιτέρω εργασιών διαχείρισης των αποβλήτων» (μετά τη συλλογή τους), η οποία στο εξής και σύμφωνα με τον ορισμό της παραγράφου 12 του άρθρου 2 της υπ’ αριθμ. 13588/725 κοινής υπουργικής απόφασης καλείται «αποθήκευση».
Στην περίπτωση της προσωρινής αποθήκευσης Ε.Α., οι χρησιμοποιούμενοι χώροι διαμορφώνονται ειδικά για το σκοπό αυτό και πρέπει να βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από τους χώρους αποθήκευσης πρώτων και βοηθητικών υλών, τους χώρους παραγωγικών διαδικασιών και τους χώρους αποθήκευσης ενδιάμεσων και τελικών προϊόντων.
Γενικά, οι αποθηκευτικοί χώροι (είτε χρησιμοποιούνται για προσωρινή αποθήκευση είτε για αποθήκευση) πρέπει να φέρουν σήμανση, ανάλογα με το είδος των αποθηκευμένων αποβλήτων, αντίστοιχη με τη σήμανση των εμπορευματοκιβωτίων που μεταφέρουν Ε.Α. και των αποθηκευτικών χώρων επικινδύνων εμπορευμάτων. Οι χώροι αποθήκευσης μπορεί να είναι κατάλληλες κτιριακές εγκαταστάσεις ή δεξαμενές σταθερής κατασκευής ή άλλου τύπου εγκαταστάσεις.
Τα παρακάτω αναφερόμενα αφορούν τους χώρους /εγκαταστάσεις «αποθήκευσης» Ε.Α. Για τους χώρους «προσωρινής αποθήκευσης», ισχύουν ανάλογα με την περίπτωση τα αναφερόμενα στις παραγράφους 2.2, 2.3, 2.4 και 2.5, καθώς και η παράγραφος 2.6.3.
2.2.1 Χαρακτηριστικά εγκαταστάσεων
Τα προς αποθήκευση απόβλητα πρέπει να είναι τοποθετημένα σε κτιριακές εγκαταστάσεις τέτοιας κατασκευής, ώστε να τα προφυλάσσουν από βροχές, πλημμύρες, φωτιά κ.λπ.
Η βάση του κτιρίου να είναι κεκλιμένη και να φέρει αγωγούς απορροής οι οποίοι να καταλήγουν σε φρεάτιο συλλογής επαρκούς χωρητικότητας και κατάλληλης στεγάνωσης. Κατά το σχεδιασμό να λαμβάνεται υπόψη η ευχέρεια πρόσβασης για έλεγχο και καθαρισμό των αγωγών.
Το δάπεδο των χώρων αποθήκευσης να είναι βιομηχανικού τύπου, κατάλληλης στιλπνότητας και επαρκούς αντιδιαβρωτικής προστασίας.
Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται σωληνώσεις για τη μεταφορά των Ε.Α. στους χώρους αποθήκευσης, αυτές πρέπει να είναι κατάλληλης ποιότητας, ανθεκτικές και συμβατές με το μεταφερόμενο απόβλητο και να τοποθετούνται υπέργεια, έτσι ώστε να διαπιστώνονται έγκαιρα πιθανά σημεία διαρροών και διαβρώσεων.
Παρακάτω αναφέρονται οι κυριότερες παράμετροι, που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην κατασκευή και λειτουργία των κτιριακών εγκαταστάσεων αποθήκευσης Ε.Α.
- Θα πρέπει να υπάρχει συμβατότητα των αποθηκευμέ− νων Ε.Α. ανάλογα με την κλάση και τη συσκευασία τους, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1.1.
- Θα πρέπει να υπάρχει επαρκής αερισμός και φωτισμός του χώρου.
- Θα πρέπει να αποφεύγεται η γειτνίαση των αποθηκευμένων Ε.Α με δίκτυα υποδομών που ενδέχεται να επηρεαστούν.
Επίσης το άνοιγμα των θυρών των κτιρίων αποθήκευσης να γίνεται μόνο προς τα έξω και με απλή ώθηση. Το πλάτος των θυρών δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 0,80 m. H κατασκευή των παραθύρων στις αποθήκες να είναι τέτοια, ώστε ανά δύο να είναι απέναντι, να ανοίγουν εύκολα προς τα έξω και σε περίπτωση ανάγκης να επιτρέπουν τη γρήγορη έξοδο όσων βρίσκονται μέσα σε αυτές.
2.2.2 Μέτρα ασφάλειας
Για την αποθήκευση των Ε.Α πρέπει να λαμβάνεται κάθε μέτρο που συμβάλλει στην ασφάλεια των αποθηκευτικών χώρων. Τα μέτρα που λαμβάνονται είναι ανάλογα της επικινδυνότητας των αποβλήτων και αντίστοιχα με αυτά που λαμβάνονται για την αποθήκευση επικινδύνων εμπορευμάτων. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Απομόνωση των εύφλεκτων υλικών και τοποθέτησή τους σε ασφαλές μέρος
- Σήμανση εξόδων κινδύνου, οδών διαφυγής και χώρου φύλαξης υλικού πυρόσβεσης
- Μέριμνα ώστε οι αποθηκευτικοί χώροι να διατηρούνται καθαροί
- Ύπαρξη εξωτερικών σκιάδων ή βαφή υαλοπινάκων των αποθηκών, σε περίπτωση που οι ηλιακές ακτίνες προκαλούν αλλοίωση των αποθηκευμένων αποβλήτων
- Απαγόρευση πρόσβασης στις αποθήκες ατόμων που δεν έχουν εργασία σε αυτές.
- Τοποθέτηση αλεξικέραυνων σε κατάλληλα σημεία, εφ’ όσον δεν εξασφαλίζεται αντικεραυνική προστασία από παρακείμενα κτίρια
- Συστηματική συντήρηση των αγωγών, δικτύων και αποθηκών
- Επιμελημένη τοποθέτηση και καταγραφή των Ε.Α.
- Έλεγχος των αποθηκευτικών χώρων σε τακτά χρονικά διαστήματα
- Εάν από τα χαρακτηριστικά επικινδυνότητας των αποβλήτων εκτιμάται υψηλός κίνδυνος εκδήλωσης φωτιάς, επιβάλλεται η συνεχής επιτήρηση του χώρου των αποθηκών
Στην ευρύτερη περιοχή της εγκατάστασης αποθήκευσης πρέπει να τηρούνται τουλάχιστον τα παρακάτω:
- Επαρκής ηλεκτροφωτισμός
- Αποψίλωση περιβάλλοντος χώρου
- Κατάλληλη περίφραξη Ειδικά για θέματα πυρασφάλειας και πυρόσβεσης θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα και προφυλάξεις που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις καθώς και τα αναφερόμενα παρακάτω, στην παράγραφο 2.5.
Για την αποθήκευση των Ε.Α πρέπει να λαμβάνεται κάθε μέτρο που συμβάλλει στην ασφάλεια των αποθηκευτικών χώρων. Τα μέτρα που λαμβάνονται είναι ανάλογα της επικινδυνότητας των αποβλήτων και αντίστοιχα με αυτά που λαμβάνονται για την αποθήκευση επικινδύνων εμπορευμάτων. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Απομόνωση των εύφλεκτων υλικών και τοποθέτησή τους σε ασφαλές μέρος
- Σήμανση εξόδων κινδύνου, οδών διαφυγής και χώρου φύλαξης υλικού πυρόσβεσης
- Μέριμνα ώστε οι αποθηκευτικοί χώροι να διατηρούνται καθαροί
- Ύπαρξη εξωτερικών σκιάδων ή βαφή υαλοπινάκων των αποθηκών, σε περίπτωση που οι ηλιακές ακτίνες προκαλούν αλλοίωση των αποθηκευμένων αποβλήτων
- Απαγόρευση πρόσβασης στις αποθήκες ατόμων που δεν έχουν εργασία σε αυτές.
- Τοποθέτηση αλεξικέραυνων σε κατάλληλα σημεία, εφ’ όσον δεν εξασφαλίζεται αντικεραυνική προστασία από παρακείμενα κτίρια
- Συστηματική συντήρηση των αγωγών, δικτύων και αποθηκών
- Επιμελημένη τοποθέτηση και καταγραφή των Ε.Α.
- Έλεγχος των αποθηκευτικών χώρων σε τακτά χρονικά διαστήματα
- Εάν από τα χαρακτηριστικά επικινδυνότητας των αποβλήτων εκτιμάται υψηλός κίνδυνος εκδήλωσης φωτιάς, επιβάλλεται η συνεχής επιτήρηση του χώρου των αποθηκών
Στην ευρύτερη περιοχή της εγκατάστασης αποθήκευσης πρέπει να τηρούνται τουλάχιστον τα παρακάτω:
- Επαρκής ηλεκτροφωτισμός
- Αποψίλωση περιβάλλοντος χώρου
- Κατάλληλη περίφραξη Ειδικά για θέματα πυρασφάλειας και πυρόσβεσης θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα και προφυλάξεις που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις καθώς και τα αναφερόμενα παρακάτω, στην παράγραφο 2.5.
Η αποθήκευση των Ε.Α. στις παραπάνω κτιριακές εγκαταστάσεις γίνεται με τη χρήση των κατάλληλων μέσων και σημάνσεων που αναφέρονται στις παραγράφους 1.1.
Επιπλέον σε περίπτωση αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων Ε.Α. μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανάλογες δεξαμενές, όπως περιγράφονται παρακάτω, στην παράγραφο 2.4.
Με τον όρο δεξαμενές νοούνται οι σταθερές κατασκευές όπου αποθηκεύονται Ε.Α. χύδην και οι οποίες διαθέτουν την απαιτούμενη μόνωση, αντοχή και συστήματα ελέγχου. Οι δεξαμενές αυτές κατασκευάζονται είτε από μπετόν και στεγανοποιούνται με πλαστική ή μεταλλική ή άλλη κατάλληλη επένδυση είτε είναι μεταλλικές κατασκευές με κατάλληλη επένδυση. Σε περίπτωση αποθήκευσης ιδιαίτερα επικίνδυνων υγρών αποβλήτων (PCBs, διαλύτες, κ.λπ.) απαιτείται να έχουν διπλά τοιχώματα.
Οι δεξαμενές εξοπλίζονται με μέσα ασφαλείας και ελέγχου. Ενδεικτικά αναφέρονται τα ακόλουθα:
- Δείκτης στάθμης/οπτικός έλεγχος
- Συστήματα εξαερισμού
- Αυτόματο σύστημα ασφάλειας έναντι υπερχείλισης και υπερπίεσης
- Αντικεραυνική προστασία, εφ’ όσον δεν εξασφαλίζεται από παρακείμενα κτίρια
- Δείκτης πίεσης
Οι δεξαμενές περικλείονται από σύστημα συλλογής τυχόν διαρροών η χωρητικότητα του οποίου είναι ίση τουλάχιστον με το 30% της συνολικής χωρητικότητας της αντίστοιχης δεξαμενής ή δεξαμενών.
Οι δεξαμενές ανοικτού τύπου εγκαθίστανται πάντα σε στεγασμένο χώρο.
Κάθε κλειστός χώρος αποθήκευσης Ε.Α. διαθέτει κατάλληλα συστήματα ανίχνευσης και αναγγελίας διαρροών /διαφυγών και εκδήλωσης φωτιάς.
Πρέπει να χρησιμοποιούνται ηλεκτρικά συστήματα συναγερμού, συνδεόμενα κατάλληλα με αυτόματα συστήματα ανίχνευσης.
Γενικά, τα σήματα συναγερμού είναι ηχητικά, αλλά μπορούν να συνοδεύονται μερικές φορές και από οπτικά σήματα. Πρέπει να δίνεται προσοχή στη δυνατότητα άμεσης αντίληψης ενός σήματος συναγερμού σε κάθε σημείο του χώρου δραστηριότητας. Τα ηχητικά σήματα μπορεί να είναι δύο βαθμίδων, ένα διακοπτόμενο προειδοποιητικό στην αρχή και ένα συνεχές για εκκένωση των χώρων.
- Ο αποδέκτης (υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης) ελέγχει τα συνοδευτικά έγγραφα του φορτίου των Ε.Α.
- Η παραλαβή πραγματοποιείται εφόσον η εγκατάσταση έχει την απαιτούμενη άδεια για την αποθήκευση των συγκεκριμένων αποβλήτων.
- Κατά την παραλαβή πρέπει να πραγματοποιούνται έλεγχοι των ποσοτήτων των εισερχομένων αποβλήτων (βάρος και όγκος) καθώς και της ταυτότητας τους.
- Στην περίπτωση που κατά τον έλεγχο ταυτοποίησης διαπιστώνεται απόκλιση μεταξύ του προς παραλαβή αποβλήτου και των στοιχείων των συνοδευτικών εγγράφων, τότε τα απόβλητα δεν γίνονται αποδεκτά.
2.6.2 Τήρηση μητρώου εγκατάστασης αποθήκευσης − Ετήσια έκθεση
Ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης οφείλει να τηρεί μητρώο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Κεφάλαιο 12 της παρούσας και να διαβιβάζει, υποχρεωτικά, προς την αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας, ετήσια έκθεση με τα συγκεντρωτικά πρωτογενή και επεξεργασμένα αποτελέσματα, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 13588/725 ΚΥΑ (άρθρο 11, παράγραφος 4).
Η ετήσια έκθεση η οποία καταρτίζεται με βάση τα βιβλία λειτουργίας και ελέγχου της εγκατάστασης αποθήκευσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
Α. Γενικά στοιχεία εγκατάστασης
- Επωνυμία και θέση της εγκατάστασης αποθήκευσης
- Όνομα υπευθύνου για τη σύνταξη της έκθεσης
- Ποσότητες και κατηγορίες Ε.Α. που γίνονται αποδεκτά στην εγκατάσταση
- Σχέδιο λειτουργίας της μονάδας − έλεγχοι λειτουργίας
- Μέτρα αντιμετώπισης πιθανής ρύπανσης (συνοπτική περιγραφή)
- Κανόνες ασφαλείας και υγιεινής εργαζομένων
- Συστήματα μετρήσεων και ελέγχου εκπομπών
- Σχέδια συντήρησης εξοπλισμού και εγκατάστασης.
Τα παραπάνω στοιχεία δίνονται κατά το πρώτο έτος λειτουργίας της εγκατάστασης και για τα επόμενα έτη δίνονται στοιχεία μόνο για τις περιπτώσεις που έχουν επέλθει οποιεσδήποτε μεταβολές. Για όσα στοιχεία παραμένουν τα ίδια, γίνεται αναφορά στην ετήσια έκθεση του προηγούμενου έτους.
Β. Ειδικά στοιχεία εγκατάστασης
Τα στοιχεία αυτά αφορούν στο τελευταίο ημερολογιακό έτος στο οποίο αναφέρεται η έκθεση:
- Στοιχεία αποβλήτων: εισερχόμενες και εξερχόμενες ποσότητες ανά κατηγορία αποβλήτων, σύσταση, χαρακτηρισμοί επικινδυνότητας, προορισμός των εξερχόμενων από την εγκατάσταση αποβλήτων.
- Έλεγχους λειτουργίας της μονάδας (τόσο από τον φορέα λειτουργίας όσο και από τρίτους) − Αποτελέσματα ελέγχων.
- Περιπτώσεις υπέρβασης οριακών τιμών – αστοχιών – εκτάκτων περιστατικών (αίτια, περιγραφή γεγονότος, μέτρα αντιμετώπισης).
Ο υπεύθυνος της εγκατάστασης οφείλει να τηρεί αρχείο με όλα τα στοιχεία λειτουργίας της (μητρώο) για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 10 ετών.
2.6.3 Ανάμιξη Ε.Α.
Ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης υποχρεούται να τηρεί τα προβλεπόμενα στο άρθρο 11, παράγραφος 4 εδάφιο (δ) της υπ’ αριθμ. 13588/725 ΚΥΑ.
2.6.4 Υπέρβαση οριακών τιμών – αστοχίες – έκτακτα περιστατικά
- Στην περίπτωση που διαπιστώνεται μετά από μετρήσεις, η υπέρβαση οριακών τιμών εκπομπής, ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης ενημερώνει τις αρμόδιες Υπηρεσίες Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας, του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπουργείου Υγείας και την οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και ενεργεί το ταχύτερο δυνατόν για την άρση των αιτίων της υπέρβασης.
- Σε περίπτωση βλάβης, αστοχίας ή εκδήλωσης έκτακτου περιστατικού, ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης υποχρεούται να περιορίσει ή να διακόψει τη λειτουργία μόλις τούτο καταστεί εφικτό, έως ότου αντιμετωπισθεί το πρόβλημα και να ενημερώσει σχετικά τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπ. Υγείας και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.
- Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη εγκατάσταση παύει να τροφοδοτείται με Ε.Α, μέχρις ότου η αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση Αρχή επιτρέψει και πάλι την αποθήκευση Ε.Α.
2.6.5 Κανονισμός λειτουργίας
Α. Ο κανονισμός λειτουργίας, με τις βασικές του αρχές ρυθμίζει αυτά που αφορούν στην εύρυθμη λειτουργία της εγκατάστασης, τα καθήκοντα των εργαζομένων και τις μεταξύ τους σχέσεις καθώς και τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις υποχρεώσεις των χρηστών της εγκατάστασης. Η σωστή εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού λειτουργίας μιας εγκατάστασης αποθήκευσης αποτελεί υποχρέωση όλων των εργαζομένων στην εγκατάσταση καθώς και όσων εμπλέκονται με οποιοδήποτε τρόπο στις διαδικασίες αποθήκευσης των αποβλήτων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η άρτια, απρόσκοπτη και εύρυθμη λειτουργία της εγκατάστασης.
Β. Ο Κανονισμός λειτουργίας καταρτίζεται και εγκρίνεται από τον φορέα λειτουργίας της εγκατάστασης και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
- Καθήκοντα και υποχρεώσεις των εργαζομένων
- Υποχρεώσεις τρίτων. Ως τρίτοι νοούνται οι χρήστες της εγκατάστασης και όσοι εισέρχονται στο χώρο για οποιοδήποτε άλλο λόγο (επισκέψεις, έλεγχος λειτουργίας από αρμόδιους φορείς κ.λπ.)
- Ειδικές διατάξεις. Περιλαμβάνονται όλες οι διατάξεις απαγορευτικού ή αποτρεπτικού χαρακτήρα. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Απαγόρευση παρουσίας ή διέλευσης μη εξουσιοδοτημένων προσώπων στην εγκατάσταση
- Απαγόρευση εξαγωγής από το χώρο υλικών/αποβλήτων
- Σχέδιο αποθήκευσης, που περιέχει:
− κάθε κατηγορία αποβλήτων που μπορεί να αποθηκευθεί
− τη μέγιστη ποσότητα που αποθηκεύεται συνήθως
− σχεδιάγραμμα της αποθήκης που δείχνει την θέση των διαφόρων ειδών - Μέτρα ασφάλειας και φύλαξης των εγκαταστάσεων και του χώρου
- Μέτρα ατομικής προστασίας εργαζομένων και τρίτων.
Ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης υποχρεούται να τηρεί τα προβλεπόμενα στο άρθρο 11, παράγραφος 4 εδάφιο (δ) της υπ’ αριθμ. 13588/725 ΚΥΑ.
- Στην περίπτωση που διαπιστώνεται μετά από μετρήσεις, η υπέρβαση οριακών τιμών εκπομπής, ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης ενημερώνει τις αρμόδιες Υπηρεσίες Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας, του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπουργείου Υγείας και την οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και ενεργεί το ταχύτερο δυνατόν για την άρση των αιτίων της υπέρβασης.
- Σε περίπτωση βλάβης, αστοχίας ή εκδήλωσης έκτακτου περιστατικού, ο υπεύθυνος της εγκατάστασης αποθήκευσης υποχρεούται να περιορίσει ή να διακόψει τη λειτουργία μόλις τούτο καταστεί εφικτό, έως ότου αντιμετωπισθεί το πρόβλημα και να ενημερώσει σχετικά τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπ. Υγείας και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.
- Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη εγκατάσταση παύει να τροφοδοτείται με Ε.Α, μέχρις ότου η αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση Αρχή επιτρέψει και πάλι την αποθήκευση Ε.Α.
Α. Ο κανονισμός λειτουργίας, με τις βασικές του αρχές ρυθμίζει αυτά που αφορούν στην εύρυθμη λειτουργία της εγκατάστασης, τα καθήκοντα των εργαζομένων και τις μεταξύ τους σχέσεις καθώς και τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις υποχρεώσεις των χρηστών της εγκατάστασης. Η σωστή εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού λειτουργίας μιας εγκατάστασης αποθήκευσης αποτελεί υποχρέωση όλων των εργαζομένων στην εγκατάσταση καθώς και όσων εμπλέκονται με οποιοδήποτε τρόπο στις διαδικασίες αποθήκευσης των αποβλήτων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η άρτια, απρόσκοπτη και εύρυθμη λειτουργία της εγκατάστασης.
Β. Ο Κανονισμός λειτουργίας καταρτίζεται και εγκρίνεται από τον φορέα λειτουργίας της εγκατάστασης και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
- Καθήκοντα και υποχρεώσεις των εργαζομένων
- Υποχρεώσεις τρίτων. Ως τρίτοι νοούνται οι χρήστες της εγκατάστασης και όσοι εισέρχονται στο χώρο για οποιοδήποτε άλλο λόγο (επισκέψεις, έλεγχος λειτουργίας από αρμόδιους φορείς κ.λπ.)
- Ειδικές διατάξεις. Περιλαμβάνονται όλες οι διατάξεις απαγορευτικού ή αποτρεπτικού χαρακτήρα. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Απαγόρευση παρουσίας ή διέλευσης μη εξουσιοδοτημένων προσώπων στην εγκατάσταση
- Απαγόρευση εξαγωγής από το χώρο υλικών/αποβλήτων
- Σχέδιο αποθήκευσης, που περιέχει:
− κάθε κατηγορία αποβλήτων που μπορεί να αποθηκευθεί
− τη μέγιστη ποσότητα που αποθηκεύεται συνήθως
− σχεδιάγραμμα της αποθήκης που δείχνει την θέση των διαφόρων ειδών - Μέτρα ασφάλειας και φύλαξης των εγκαταστάσεων και του χώρου
- Μέτρα ατομικής προστασίας εργαζομένων και τρίτων.
Πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ απαιτείται η κατάρτιση προγραμμάτων ελέγχου και παρακολούθησης αυτού, τα οποία υποβάλλονται για έγκριση στην αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου Κεντρική ή Περιφερειακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος και τα οποία εξειδικεύουν στις τεχνικές τους λεπτομέρειες τους περιβαλλοντικούς όρους που έχουν επιβληθεί για το έργο. Στα προγράμματα αυτά περιλαμβάνεται «έλεγχος και παρακολούθηση» του συνόλου των περιβαλλοντικών μέσων και παραμέτρων που επηρεάζονται από το έργο για τα ακόλουθα, εφόσον απαιτείται:
- Υπόγεια ύδατα
- Επιφανειακά ύδατα
- Στραγγίσματα
- Αέριες εκπομπές
- Οσμές
- Θόρυβος
- Καθιζήσεις
- Παραμορφώσεις
- Σύστημα διαχείρισης στραγγισμάτων
- Σύστημα διαχείρισης αερίων
- Λειτουργία βάσης δεδομένων σχετικά με τα παραπάνω
Ο φορέας λειτουργίας υποχρεούται πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ να συντάξει σχέδιο αντιμετώπισης υπερβάσεων οριακών τιμών, αστοχιών και εκτάκτων περιστατικών και να το διαβιβάσει στην αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου Κεντρική ή Περιφερειακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος καθώς και στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος της οικείας Νομαρχίας. Το σχέδιο αυτό πρέπει κατ’ ελάχιστο να περιλαμβάνει:
- την περιγραφή του πιθανού περιστατικού και περιγραφή του,
- την αιτιολόγηση της εμφάνισής του,
- τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει,
- τον τρόπο αντιμετώπισής του.
Ενδεικτικά, το πιο πάνω σχέδιο πρέπει κατ΄ ελάχιστο να προβλέπει την αντιμετώπιση των παρακάτω περιστατικών: - εισροή στον ΧΥΤΕΑ ποσότητας αποβλήτων, μεγαλύτερης από την προβλεπόμενη σύμφωνα με το πρόγραμμα λειτουργίας
- έλλειψη υλικού επικάλυψης
- πυρκαγιά
- συνεχή και έντονα δυσμενή καιρικά φαινόμενα
- αστοχία/αβαρία μηχανήματος
- παρεμβάσεις από τρίτα μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα
Ένα (1) έτος πριν από την οριστική παύση λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ υποβάλλεται στην αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου Κεντρική ή Περιφερειακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος «σχέδιο επιτήρησης του χώρου της εγκατάστασης, μετά την οριστική παύση λειτουργίας της» το οποίο εξειδικεύει στις τεχνικές τους λεπτομέρειες τους αντίστοιχους περιβαλλοντικούς όρους που έχουν επιβληθεί για το έργο και το οποίο περιλαμβάνει έλεγχο και παρακολούθηση τουλάχιστον των ακολούθων παραμέτρων:
- Διάβρωση εδάφους
- Αποτελεσματικότητας συστημάτων συλλογής επιφανειακών απορροών
- Αποτελεσματικότητα συστημάτων συλλογής στραγγισμάτων
- Αποτελεσματικότητα συστημάτων διαχείρισης στραγγισμάτων
- Αποτελεσματικότητα συστημάτων συλλογής αερίων εκπομπών
- Αποτελεσματικότητα συστημάτων διαχείρισης αερίων εκπομπών
- Ποιότητα εκπεμπόμενων αερίων
- Ποιότητα επιφανειακών απορροών
- Ποιότητα στραγγισμάτων
- Αποτελεσματικότητα έργων διαμόρφωσης του χώρου
- Αποτελεσματικότητα μέτρων για αποφυγή πρόσβασης στο χώρο από τρίτα μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και αποφυγή βανδαλισμών
- Ευστάθεια ΧΥΤΕΑ
Η μελέτη ασφάλειας αφορά στις μονάδες εκείνες που διαχειρίζονται απόβλητα με περιεκτικότητα και σε ποσότητα επικινδύνων ουσιών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ελληνικής και κοινοτικής νομοθεσίας «για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζομένων με επικίνδυνες ουσίες» (οδηγία 96/82/ΕΚ, κοινή υπουργική απόφαση 5697/590/2000, Β΄ 405).
Οι υπεύθυνοι φορείς διαχείρισης ΧΥΤΕΑ οφείλουν να καταρτίζουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης και να παρέχουν τις αναγκαίες πληροφορίες στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, προκειμένου να καταρτισθούν από αυτήν εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις προαναφερθείσες διατάξεις.
5.6.1 Γενικά στοιχεία
Η επιλογή ΧΥΤΕΑ συνήθως βασίζεται σε μεθοδολογία δύο σταδίων. Στο πρώτο στάδιο εξετάζεται η καταλληλότητα των υπό εξέταση χώρων ενώ στο δεύτερο στάδιο γίνεται συγκριτική αξιολόγηση των χώρων για την επιλογή του βέλτιστου από αυτούς. Η συγκριτική αξιολόγηση και επιλογή γίνεται κατά κύριο λόγο με τη μέθοδο λήψης αποφάσεων πολλαπλών κριτηρίων.
5.6.2 Κατευθύνσεις καταλληλότητας ΧΥΤΕΑ
Για την καταλληλότητα ενός χώρου προκειμένου αυτός να χρησιμοποιηθεί ως ΧΥΤΕΑ θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του Παραρτήματος Ι του άρθρου 20 της υπ’ αριθμ. 29407/3508/2002 ΚΥΑ και θα πρέπει να εξετάζονται παράγοντες που σχετίζονται:
- με την ύπαρξη αξιόλογου δυναμικού υπόγειων υδροφορέων σε μικρό βάθος από την επιφάνεια του εδάφους
- με την κατάκλυση της περιοχής με πλημμυρικά νερά
- με την ύπαρξη ενεργών εκτενών τεκτονικών ρηγμάτων
- με την ύπαρξη έντονων καρστικών φαινομένων (καταβόθρες) ή έντονης ρηγμάτωσης βραχωδών σχηματισμών
- με την ποιότητα και σύσταση του υπεδάφους κυρίως όσον αφορά στην υδροπερατότητα, στο πορώδες, στην ικανότητα αυτοκαθαρισμού, στην ετερογένεια του υλικού κ.α.
- με την ύπαρξη φαινομένων κατολίσθησης ή καθίζησης
με την άμεση γειτνίαση του χώρου με:
− οικισμούς
− τουριστικές εγκαταστάσεις
− αρχαιολογικούς χώρους
− υδατορεύματα μονίμου ροής καθ’ όλο το έτος
− πηγές ή γεωτρήσεις σημαντικής παροχής (που επηρεάζονται υδρογεωλογικά από τον προς εξέταση χώρο)
− ιαματικές πηγές
− προστατευόμενες φυσικές περιοχές
− έργα υποδομών μη συμβατά σε άμεση γειτνίαση με ΧΥΤΕΑ
− με την ύπαρξη σημαντικού ορυκτού πλούτου
- με ειδικές ρητές απαγορευτικές διατάξεις που ισχύουν για την περιοχή
Οι προαναφερόμενοι παράγοντες είναι ενδεικτικοί και μπορεί να εμπλουτίζονται και με άλλους ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εξεταζόμενης περιοχής. Στην περίπτωση ύπαρξης σε μια περιοχή περιοριστικών παραγόντων για την υλοποίηση ενός ΧΥΤΕΑ, θα πρέπει να προτείνονται τα κατάλληλα μέτρα και έργα προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα του περιβαλλοντικού μέσου που κάθε φορά επηρεάζεται. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εφαρμόζονται οι Βέλτιστες Διαθέσιμες Τεχνικές που ισχύουν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
5.6.3 Συγκριτική αξιολόγηση υποψήφιων θέσεων ΧΥΤΕΑ
Προκειμένου να επιλεγεί μία θέση για την υλοποίηση ΧΥΤΕΑ, μεταξύ διαφόρων κατάλληλων εναλλακτικών θέσεων θα πρέπει να γίνει συγκριτική αξιολόγηση αυτών.
Προς τούτο μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος λήψης αποφάσεων πολλαπλών κριτηρίων και όχι μόνον.
Τα κριτήρια επιλογής χωρίζονται σε ομάδες, ενώ κάθε ομάδα μπορεί να υποδιαιρείται σε επί μέρους κριτήρια και ακολούθως σε υποκριτήρια.
Για κάθε ομάδα κριτηρίων προσδιορίζονται συντελεστές βαρύτητας που εκφράζουν την σχετική σπουδαιότητα μεταξύ τους. Ομοίως, εντός κάθε ομάδας κριτηρίων προσδιορίζονται συντελεστές βαρύτητας για τα επί μέρους κριτήρια και υποκριτήρια.
Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει:
- να διασφαλίζεται η λειτουργικότητα της μεθόδου για όλες τις υπό εξέταση περιοχές (συγκρισιμότητα)
- οι συντελεστές βαρύτητας των επί μέρους κριτηρίων και υποκριτηρίων να καθορίζονται με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και να εξάγονται αξιόπιστα και αποδεκτά αποτελέσματα
Για την συγκριτική αξιολόγηση υποψηφίων θέσεων ΧΥΤΕΑ θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τουλάχιστον οι ακόλουθες ομάδες κριτηρίων:
- Γεωλογικά – Υδρολογικά – Υδρογεωλογικά
- Περιβαλλοντικά
- Χωροταξικά
- Λειτουργικά – γενικά στοιχεία
- Οικονομικά
5.7.1 Γενικές αρχές
Οι τεχνικές προδιαγραφές που ακολουθούν είναι ενδεικτικές. Οι προδιαγραφές αυτές δεν αποκλείουν την εφαρμογή νέων ή ίσης απόδοσης τεχνικών καθώς και τη λήψη για ειδικούς λόγους αυστηρότερων μέτρων Επειδή με τις παρούσες τεχνικές προδιαγραφές δεν μπορούν να προβλεφθούν όλες οι περιπτώσεις κατασκευής ΧΥΤΕΑ, εισάγεται η έννοια του ισοδυνάμου συστήματος ή υλικού σε σχέση με αυτά που αναγράφονται στις τεχνικές προδιαγραφές. Η ισοδυναμία αφορά στις τεχνικές απαιτήσεις και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Απαραίτητα κριτήρια για την αξιολόγηση ισοδύναμου συστήματος είναι τουλάχιστον τα εξής:
- Σταθερότητα – αντοχή (σε διάβρωση, ξήρανση, παγετό, υπεριώδη ακτινοβολία, θερμοκρασία, ικανότητα αυτοθεραπείας υλικού, αντοχή μακράς διάρκειας)
- Συνολικό σύστημα (δυνατότητα ελέγχου, αντοχή σε παραμορφώσεις, σχισμός – θραύση – διάρρηξη, στατική ασφάλεια, αντοχή των επιμέρους στοιχείων του συστήματος, επιπτώσεις στο περιβάλλον κατά την κατασκευή/παραγωγή υλικών, ευαισθησία σε μηχανικές καταπονήσεις)
- Δυνατότητες κατασκευής (ευχέρεια στην τοποθέτηση των υλικών, επί τόπου έλεγχος, ευαισθησία στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και στις μηχανικές καταπονήσεις)
- Στεγανότητα – διαπερατότητα υλικών
5.7.2 Έργα τεχνικής υποδομής
5.7.2.1 Χώρος εισόδου
α) Πινακίδα πληροφοριών
Στη πύλη εισόδου του ΧΥΤΕΑ αναρτάται πινακίδα, όπου αναγράφονται:
- το όνομα και το είδος της μονάδας
- το όνομα, η διεύθυνση και το τηλέφωνο του φορέα λειτουργίας
- το όνομα και η διεύθυνση της αρμόδιας αρχής, όπως και της υπηρεσίας παρακολούθησης, εφόσον δεν ταυτίζονται
- οι ώρες λειτουργίας της μονάδας
- τα τηλέφωνα επείγουσας ανάγκης
β) Πύλη εισόδου
Η πύλη εισόδου πρέπει να έχει διαστάσεις που να είναι επαρκείς για την απρόσκοπτη διέλευση των οχημάτων και να είναι κατασκευασμένη από κατάλληλο αντιδιαβρωτικό υλικό.
γ) Χώρος αναμονής οχημάτων μεταφοράς αποβλήτων
Σε μικρή σχετικά απόσταση από το ζυγιστήριο, εντός του χώρου της εγκατάστασης, κατασκευάζεται χώρος αναμονής οχημάτων μεταφοράς αποβλήτων, οι διαστάσεις του οποίου καθορίζονται στη βάση του αναμενόμενου ρυθμού προσέλευσης των οχημάτων.
5.7.2.2 Ζυγιστήριο
Κατασκευάζεται επιστεγασμένη γεφυροπλάστιγγα από κατάλληλο ισχυρό και ανθεκτικό υλικό (π.χ. οπλισμένο σκυρόδεμα ή κοινός χάλυβας), με ηλεκτρονικό ζυγιστήριο και θα μπορεί να μετρά φορτίο βάρους μέχρι και 50 τόνους. Το μήκος της γεφυροπλάστιγγας θα είναι τουλάχιστον 15 m και το πλάτος 3m. Η υποδιαίρεση της κλίμακας ζύγισης να είναι τουλάχιστον 5 kg και επαρκούς ακρίβειας. Κατά τη ζύγιση γίνεται καταγραφή σε Η/Υ των στοιχείων (ποσότητες και κατηγορίες αποβλήτων, προμηθευτής και μεταφορέας αποβλήτων, ημερομηνία και ώρα παραλαβής) στη βάση σύγχρονης και αξιόπιστης μεθόδου. Ο έλεγχος του ζυγιστηρίου θα γίνεται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
5.7.2.3 Χώρος εκφόρτωσης φορτίων για δειγματοληψία (οπτικός−μακροσκοπικός έλεγχος)
Ο χώρος εκφόρτωσης, με βιομηχανικό δάπεδο κατάλληλης στιλπνότητας και επαρκούς αντιδιαβρωτικής προστασίας, να είναι επιστεγασμένος και περιφραγμένος. Η πρόσβαση στο χώρο να είναι δυνατή σε οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Να εξασφαλίζεται ο συνεχής έλεγχος του χώρου και η ευκολία έκπλυσής του……..
5.7.2.4 Οικίσκος διοίκησης και ελέγχου
Ο οικίσκος αποτελείται από:
- χώρο γραφείων για το προσωπικό του ΧΥΤΕΑ
- γραφείο συσκέψεων
- εργαστήριο διενέργειας μετρήσεων και αναλύσεων
- χώρο παραμονής επισκεπτών
- χώρο φύλαξης μέσων πρώτων βοηθειών – παροχής πρώτων βοηθειών,
- χώρους υγιεινής,
5.7.2.5 Αποθηκευτικοί χώροι
Α. Αποθήκη εξοπλισμού, βοηθητικών υλικών και αναλωσίμων
Β. Αποθήκη καυσίμων (εξασφαλίζεται επαρκής απόσταση από το χώρο εργασιών του ΧΥΤΕΑ)
Γ. Χώρος προσωρινής απόθεσης υλικού επικάλυψης
Σημειώνεται ότι κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ θα πρέπει να έχει εξασφαλιστεί η πηγή του υλικού επικάλυψης σε καθημερινή βάση.
5.7.2.6 Περίφραξη
Ο ΧΥΤΕΑ περιφράσσεται με κατάλληλα ανθεκτικά υλικά (π.χ. γαλβανισμένους από μορφοσίδηρο πασσάλους, στερεωμένους σε μπετόν και συρματόπλεγμα με αντηρίδα). Στο υψηλότερο σημείο της περίφραξης κατασκευάζεται διάταξη για την παρεμπόδιση της υπερπήδισης αυτής (π.χ. αγκαθωτό σύρμα υπό γωνία). Στην περίπτωση περίφραξης με συρματόπλεγμα, σε όλο το μήκος της θα πρέπει να κατασκευαστεί τοιχείο από σκυρόδεμα εντός του οποίου θα είναι εμφυτευμένο το συρματόπλεγμα. Σε όλο το μήκος της περίφραξης υπάρχει ηλεκτροφωτισμός.
5.7.2.7 Οδικό δίκτυο προσπέλασης
Α. Εξωτερικό οδικό δίκτυο
Για την ασφαλή προσπέλαση στο χώρο του ΧΥΤΕΑ κατασκευάζεται ασφαλτοστρωμένος δρόμος διπλής κατεύθυνσης, σύμφωνα με την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων της αρμόδιας υπηρεσίας.
Β. Εσωτερικό οδικό δίκτυο
- Εσωτερικά στο χώρο, κατασκευάζεται δίκτυο δρόμων με μέγιστη κατά μήκος κλίση 8%.
- Η προσπέλαση στο μέτωπο εργασίας να είναι δυνατή κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες.
- Οι οδικές προσβάσεις κατασκευάζονται έξω από το περίγραμμα του χώρου απόθεσης των αποβλήτων.
- Ο φορέας λειτουργίας αναλαμβάνει τη συντήρηση του εσωτερικού δικτύου κυκλοφορίας οχημάτων.
- Η σηματοδότηση του δικτύου γίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες κυκλοφορίας.
5.7.2.8 Εγκαταστάσεις συντήρησης
Εντός του ΧΥΤΕΑ κατασκευάζονται:
- μηχανολογικό συνεργείο
- τάφρος με ανυψωτικό μηχανισμό, καταλλήλων μεγεθών
- χώρος καθαρισμού οχημάτων και μηχανημάτων εργασίας.
Η έκπλυση των τροχών των οχημάτων που κινούνται εντός του χώρου του ΧΥΤΕΑ γίνεται μετά την εκφόρτωση των αποβλήτων σε ειδικά κατασκευασμένο χώρο. Το νερό από την έκπλυση των τροχών διοχετεύεται στο σύστημα επεξεργασίας στραγγισμάτων του ΧΥΤΕΑ . Η διαχείριση μεταχειρισμένων ορυκτελαίων από τον καθαρισμό και τη συντήρηση, να γίνεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
5.7.2.9 Αμαξοστάσιο
Κατασκευάζεται ειδικός στεγασμένος και ασφαλτοστρωμένος χώρος για την παραμονή των μηχανημάτων και οχημάτων που χρησιμοποιούνται κατά τη λειτουργία του ΧΥΤΕΑ. Εάν προβλέπεται στάθμευση των οχημάτων μεταφοράς των αποβλήτων εντός του ΧΥΤΕΑ, αυτή πραγματοποιείται στο χώρο του αμαξοστασίου.
5.7.2.10 Ειδικός χώρος αποθήκευσης
Εντός των ορίων του ΧΥΤΕΑ κατασκευάζεται ειδικός χώρος, κατάλληλων διαστάσεων, ανάλογα με την δυναμικότητα και τις ανάγκες του, όπου αποθηκεύονται:
− Ε.Α. από ατυχήματα κατά τη μεταφορά εντός του ΧΥΤΕΑ
− Ε.Α. για τα οποία κατά την εκφόρτωση έχει διαπιστωθεί αναντιστοιχία με τα αναγραφόμενα στο δελτίο παραλαβής
− Ε.Α. για τα οποία διαπιστώνεται ασυμβατότητα με τα κριτήρια παραλαβής των αποβλήτων
5.7.2.11 Περιμετρική δενδροφύτευση
Περιμετρικά του ΧΥΤΕΑ και εσωτερικά της περίφραξης γίνεται δενδροφύτευση με κατά το δυνατόν ενδημικά αειθαλή είδη.
5.7.2.12 Έργα διαχείρισης ομβρίων
- Περιμετρικά και εξωτερικά του χώρου διάθεσης κατασκευάζεται δίκτυο απορροής ομβρίων.
- Οι διαστάσεις της τάφρου συλλογής ομβρίων υπολογίζονται έτσι ώστε η παροχετευτικότητά της να μπορεί να αντεπεξέρχεται σε πλημμυρική παροχή περιόδου επαναφοράς 100 ετών.
- Πρέπει να εξασφαλίζονται κατάλληλες κλίσεις της τάφρου για την ασφαλή παροχέτευση των ομβρίων.
- Τα συλλεγόμενα όμβρια ύδατα διατίθενται σε ειδικά κατασκευασμένη δεξαμενή κατάντη του χώρου απόθεσης ή σε όποιον αποδέκτη κριθεί καταλληλότερος για τη διάθεσή τους.
- Η διαστασιολόγηση της δεξαμενής συλλογής ομβρίων είναι ανάλογη των διαστάσεων της τάφρου για την ασφαλή λειτουργία και σε συνάρτηση με το ανάγλυφο του περιβάλλοντος χώρου του ΧΥΤΕΑ.
5.7.2.13 Δίκτυο ύδρευσης και δίκτυο αποχέτευσης
5.7.2.14 Ηλεκτροφωτισμός, τηλεφωνικό δίκτυο και εναλλακτική παροχή ηλεκτρικής ενέργειας (σύστημα γεννητριών)
5.7.2.15 Αντιπυρική προστασία
Ο ΧΥΤΕΑ προστατεύεται έναντι κινδύνου πυρκαγιάς σύμφωνα με τις υποδείξεις και την έγκριση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Τα συνιστώμενα μέτρα αποσκοπούν στην πρόληψη και στην έγκαιρη αντιμετώπιση των περιστατικών.
Τα αναφερόμενα παρακάτω συνιστούν τις ελάχιστες απαιτήσεις:
- Παράλληλα με την περιμετρική περίφραξη κατασκευάζεται εκτός αυτής αντιπυρική ζώνη ελάχιστου πλάτους 8 μέτρων, εφόσον η μορφολογία του εδάφους το επιτρέπει.
- Εντός του χώρου του ΧΥΤΕΑ προβλέπονται:
- αποθήκες εδαφικού υλικού για την χωματοκάλυψη εστιών πυρκαγιάς
- δεξαμενή πυρόσβεσης επαρκούς χωρητικότητας
- βυτιοφόρο όχημα
- σύστημα συλλογής υγρών πυρόσβεσης
- τοποθέτηση αλεξικέραυνων σε κατάλληλα σημεία. Επιπλέον, η οργάνωση αντιπυρικής προστασίας πρέπει να περιλαμβάνει και τα εξής:
- Εκπόνηση σχεδίου αντιμετώπισης περιστατικών και εγχειρίδιο οδηγιών για το προσωπικό, πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιάς.
- Συγκρότηση κατάλληλα εκπαιδευμένης ομάδας για την καταστολή πυρκαγιάς.
- Εκτέλεση κατ’ έτος άσκησης πυρόσβεσης.
- Κατά τους θερινούς μήνες εφαρμογή προγράμματος πυρασφάλειας.
5.7.3 Γεωλογικός φραγμός
5.7.3.1 Απαιτήσεις ποιότητας
Ο ΧΥΤΕΑ πρέπει να εδράζεται επί γεωλογικού φραγμού ο οποίος πρέπει να πληροί απαιτήσεις υδροπερατότητας και πάχους που έχουν συνδυασμένο αποτέλεσμα τουλάχιστον ισοδύναμο με: k≤1,0X10−9 m/s και πάχος ≥5 m. Οι εργασίες κατασκευής του ΧΥΤΕΑ, οι δειγματοληψίες, οι αναμενόμενες καθιζήσεις και οι παραμορφώσεις δεν πρέπει να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα του γεωλογικού φραγμού και ιδιαίτερα στην πυκνότητα και τη φυσική υγρασία. Λαμβάνοντας υπόψη τις εκτιμήσεις των αναμενόμενων καθιζήσεων, η επιφάνεια έδρασης του ΧΥΤΕΑ να βρίσκεται πάνω από το μέγιστο αναμενόμενο ύψος της στάθμης του υδροφορέα (ελεύθερη επιφάνεια ή υπό πίεση).
Σε περίπτωση που ο συντελεστής υδροπερατότητας του γεωλογικού φραγμού δεν ανταποκρίνεται στην τιμή k≤1Χ10−9 m/s, μπορεί να συμπληρώνεται τεχνητά και να ενισχύεται με άλλα μέσα που παρέχουν ισοδύναμη προστασία. Οι τεχνητά σχηματιζόμενοι γεωλογικοί φραγμοί πρέπει να έχουν πάχος τουλάχιστον 0,5 m. Μετά το τέλος των καθιζήσεων η τελική επιφάνεια του γεωλογικού φραγμού πρέπει να έχει κλίση κατά πλάτος 3−4% και κατά μήκος 1,5−2%. Δεν επιτρέπεται η κάθετη διάτρηση του γεωλογικού φραγμού.
Οι ελάχιστες απαιτήσεις ως προς τα εδαφικά υλικά προκειμένου να επιτευχθεί ο παραπάνω συντελεστής υδροπερατότητας είναι:
- ικανοποιητικός βαθμός ομοιογένειας υλικού και ομοιόμορφη κατανομή της φυσικής υγρασίας,
- διάμετρος χονδρόκοκκων υλικών < 32 mm,
- σε όλη την επιφάνεια του γεωλογικού φραγμού δείκτης συμπίεσης DPr=0,95%,
Στην περίπτωση που απαιτηθεί η χρήση και ορυκτού υλικού για την εξασφάλιση του συντελεστή υδροπερατότητας k≤1Χ10−9 m/s, τότε αυτό θα πρέπει να πληροί τις κάτωθι απαιτήσεις: αποτελεί τουλάχιστον το 20% κ.β. και να συνίσταται τουλάχιστον κατά το ήμισυ από αργιλικό υλικό. - το ποσοστό οργανικού υλικού δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5% κ.β. και του ανθρακικού ασβεστίου το 15% κ.β.
- τo ορυκτό υλικό μόνωσης, όσον αφορά στην υδαρότητα, πλαστικότητα και πορώδες, να χαρακτηρίζεται από τα ακόλουθα όρια: Το όριο υδαρότητας της αργίλου να μην ξεπερνά το 40%, ο δείκτης πλαστικότητας να κυμαίνεται μεταξύ 10 και 20% και το πορώδες περίπου στο 20%.
- Το χονδρόκοκκο υλικό της στρώσης, η διάμετρος του οποίου δεν θα ξεπερνά τα 32 mm, θα περιβάλλεται από παντού από συνεκτικό εδαφικό υλικό.
Ο καθορισμός δανειοθαλάμων του ορυκτού υλικού όπως και ο προσδιορισμός των παραμέτρων υδροπερατότητας και συμπύκνωσης υλικού, γίνεται ύστερα από γεωτεχνική έρευνα δανειοθαλάμων αδιαπέρατου υλικού και την εκτέλεση συμβατικών εργαστηριακών δοκιμών κατάταξης, συμπύκνωσης, υδροπερατότητας και αντοχής. Σε περίπτωση που απαιτηθεί υλικό από διαφορετικούς δανειοθαλάμους, τότε οι έλεγχοι καταλληλότητας γίνονται για κάθε υλικό χωριστά αλλά με τον ίδιο τρόπο.
Εφόσον τα διαθέσιμα ορυκτά υλικά δεν κρίνονται κατάλληλα, τότε ενδείκνυται η ανάμιξή τους με επεξεργασμένα υλικά, όπως ο μπεντονίτης ή και συνθετικά (πολυμερή) κι αφού προηγουμένως αποδειχθεί με επαρκή αριθμό δοκιμών μέτρησης διαπερατότητας η ισοδυναμία του υλικού, ως προς τον απαιτούμενο συντελεστή υδροπερατότητας.
5.7.3.2 Έλεγχος καταλληλότητας
Ο έλεγχος καταλληλότητας του γεωλογικού φραγμού περιλαμβάνει τουλάχιστον:
- κατάταξη υλικού
- κοκκομετρική διαβάθμιση,
- προσδιορισμό φυσικής υγρασίας,
- προσδιορισμό πυκνότητας,
- προσδιορισμό περιεκτικότητας σε ανθρακικό ασβέστιο, οργανικά και αργιλικό υλικό,
- προσδιορισμό συντελεστή υδροπερατότητας,
- προσδιορισμό μέγιστης ξηρής πυκνότητας (δοκιμή Proctor),
- προσδιορισμό μέτρου μονοδιάστατης συμπίεσης,
- προσδιορισμό διατμητικής αντοχής.
- Έλεγχο υδαρότητας, πλαστικότητας και πορώδους του υλικού (στην περίπτωση χρήσης ορυκτού υλικού)
Πριν την έναρξη των εργασιών απαιτείται η κατασκευή κατάλληλου πεδίου δοκιμών για τον έλεγχο δυνατότητας κατασκευής του τεχνητού γεωλογικού φραγμού.
Οι επιτόπιοι έλεγχοι αφορούν στην πυκνότητα, στην ομοιογένεια − ομοιομορφία υλικού και στη συνάφεια των επάλληλων στρώσεων καθώς και σε εργαστηριακούς ελέγχους για τους προαναφερόμενους δείκτες.
Ο έλεγχος παραλαβής των υλικών γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου.
Όλα τα αναφερόμενα στον έλεγχο των υλικών καταγράφονται σε πρωτόκολλο.
5.7.3.3 Κατασκευή γεωλογικού φραγμού
Για την κατασκευή του τεχνητού γεωλογικού φραγμού τηρούνται οδηγίες οι οποίες καθορίζουν τουλάχιστον
- το ποσοστό του λεπτόκοκκου υλικού (< 2 μm) να τα εξής: πάχος των επαλλήλων στρώσεων, απαιτούμενα όρια (πυκνότητα, φυσική υγρασία, υδροπερατότητα), ανάμιξη και τρόπος ομογενοποίησης ορυκτού υλικού, μέθοδος συμπύκνωσης, είδος μηχανημάτων συμπύκνωσης, προστασία από δυσμενείς καιρικές συνθήκες, στρώση εξομάλυνσης.
- Ο γεωλογικός φραγμός κατασκευάζεται σε επιμέρους οριζόντιες στρώσεις των 15−20 cm περίπου. Το υλικό της μόνωσης του πυθμένα και των περιμετρικών πρανών συμπυκνώνεται επιτόπου με κατάλληλους στατικούς ή δονητικούς συμπιεστές, το βάρος των οποίων πρέπει να είναι συμβατό με το είδος των υλικών μόνωσης.
- Κατά τη συμπύκνωση, το υλικό να περιέχει φυσική υγρασία ελαφρώς μεγαλύτερη από την βέλτιστη (κατά 2−3% περίπου), που θα κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλο το πάχος και την έκταση της στρώσης.
- Κάθε επί μέρους στρώση της μόνωσης πρέπει να παρουσιάζει ικανοποιητική συνάφεια με την προηγούμενη και την αμέσως επόμενη στρώση.
- Η επιφάνεια της μόνωσης πρέπει να είναι λεία, ομοιογενής και ομοιόμορφη και να μη περιέχει κόκκους μεγαλύτερους των 10 mm. Οι αποκλίσεις/ανωμαλίες στην επιφάνεια δεν πρέπει να ξεπερνούν το +/− 2 cm.
- Η διάστρωση του υλικού του γεωλογικού φραγμού πραγματοποιείται μόνο όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. Δεν επιτρέπονται εργασίες συμπύκνωσης μετά από παγετό ή έντονη βροχόπτωση. Η συμπύκνωση των επάλληλων στρώσεων να γίνεται εντός μικρού χρονικού διαστήματος. Για την αποφυγή ρηγμάτωσης, η τελική ή η ενδιάμεση επιφάνεια της στρώσης να καλύπτεται ταχέως με μικρού πάχους αμμώδη στρώση ή να διαβρέχεται περιοδικά.
- Ο δείκτης συμπύκνωσης της μονωτικής στρώσης να είναι τουλάχιστον 95% της μέγιστης ξηρής πυκνότητας κατά Proctor.
- Η κατασκευή της μονωτικής στρώσης στα πρανή του ΧΥΤΕΑ γίνεται σε στρώσεις παράλληλες του πρανούς και σε κλίσεις όχι μεγαλύτερες του 1:3.
5.7.3.4 Έλεγχος κατασκευής γεωλογικού φραγμού
Ο έλεγχος αφορά κάθε μία στρώση του υλικού μόνωσης χωριστά. Γίνεται επιτόπου εξωτερικός έλεγχος που περιλαμβάνει:
- υψομετρικές αποκλίσεις (κάναβος 20 x 20 m),
- πάχος μονωτικής στρώσης (συνολικά και ανά στρώση),
- μετρήσεις κλίσεων των πρανών και του πυθμένα,
- μέτρηση χαμηλότερου σημείου του πυθμένα,
- μετρήσεις κλίσεων στη προβλεπόμενη ζώνη των αγωγών αποστράγγισης (κάθε 10 m κατά μήκος των αγωγών),
- χαρακτηριστικά της επιφάνειας κάθε στρώσης υλικού χωριστά και πριν την εναπόθεση της συνθετικής μεμβράνης.
Γίνεται εργαστηριακός έλεγχος που περιλαμβάνει:
- ανά 1000 m2: προσδιορισμό πυκνότητας/δείκτη πυκνότητας, υδροπερατότητας και υγρασίας
- ανά 4000 m2: προσδιορισμό κοκκομετρικής διαβάθμισης και πυκνότητας κατά Proctor
Οι έλεγχοι κατά την κατασκευή γίνονται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου, τουλάχιστον στην αρχή και το τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.
Τα αποτελέσματα καταγράφονται σε πρωτόκολλο, το οποίο ελέγχεται στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.
5.7.3.5 Παραλαβή έργου γεωλογικού φραγμού
Ο έλεγχος για την παραλαβή του έργου του γεωλογικού φραγμού γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου και αφορά:
- Πιστοποιητικό ποιοτικής καταλληλότητας
- Τα πρωτόκολλα παραλαβής υλικών και κατασκευής του έργου
- Το εγχειρίδιο χρήσης και τα στοιχεία ταυτότητας του προμηθευτή των υλικών
- Το πάχος του γεωλογικού φραγμού (ενδεικτικά)
- Τηρείται πρωτόκολλο παραλαβής του έργου, όπου καταγράφονται τα παραπάνω.
- Η έναρξη των εργασιών κατασκευής της μόνωσης συνθετικής μεμβράνης του XYTEA γίνεται μετά την παραλαβή του έργου του γεωλογικού φραγμού από τον φορέα υλοποίησης.
5.7.4 Μονωτική συνθετική μεμβράνη
5.7.4.1 Απαιτήσεις ποιότητας
Το πάχος των φύλλων της συνθετικής μεμβράνης πρέπει να είναι τουλάχιστον 2,5 mm, το μήκος τουλάχιστον 150 m και το πλάτος τουλάχιστον 5 m και να πληροί τους όρους καταλληλότητας του παρακάτω πίνακα:

5.7.4.2 Έλεγχος καταλληλότητας
Επιτρέπεται μόνο η χρήση φύλλων συνθετικής μεμβράνης που προμηθεύεται από εγκεκριμένο προμηθευτή, τα χαρακτηριστικά της οποίας προσδιορίζονται ως ακολούθως:
α. Φυσικά
- πάχος
- πυκνότητα
- μάζα/συνολική επιφάνεια
- υδροπερατότητα
β. Μηχανικά
- εφελκυστική αντοχή θραύσης
- εφελκυστική αντοχή διαρροής
- επιμήκυνση σε θραύση
- επιμήκυνση σε διαρροή
- αντοχή σε διάτρηση
- αγκύρωση
- αντίσταση σε διάτρηση
- αντοχή σε ρηγμάτωση
- συνάφεια με υλικά
γ. Χημικά
- ανθεκτικότητα στο όζον
- ανθεκτικότητα σε υπεριώδη ακτινοβολία
- ανθεκτικά σε χημικά
- ανθεκτικότητα σε διόγκωση
δ. Βιολογικά
- ανθεκτικότητα σε μικροβιακά υποστρώματα
ε. Θερμική συμπεριφορά
- ψαθυρότητα,
- διαστολή
Πριν την έναρξη των εργασιών απαιτείται η κατασκευή κατάλληλου πεδίου δοκιμών για τον καθορισμό της μεθόδου επίστρωσης της συνθετικής μεμβράνης, για την εξασφάλιση της ποιότητας της συγκόλλησης των μεμβρανών κ.λπ.
Ο έλεγχος παραλαβής της συνθετικής μεμβράνης γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου.
Όλα τα αναφερόμενα στον έλεγχο των υλικών καταγράφονται σε πρωτόκολλο.
5.7.4.3 Κατασκευή στρώσης συνθετικής μεμβράνης
Η επίστρωση της συνθετικής μονωτικής μεμβράνης γίνεται βάσει προϋπάρχοντος σχεδίου και χρονοδιαγράμματος διαδικασίας τοποθέτησης και συγκόλλησης, επί της συνολικής επιφάνειας της υποκείμενης στρώσης του γεωλογικού φραγμού, με τρόπο ώστε να τηρούνται οι προδιαγραφές διπλής μόνωσης. Η μεμβράνη αγκυρώνεται σε όρυγμα περιμετρικά της λεκάνης απόθεσης των αποβλήτων, στο ύψος του ορίου. Η πλήρωση του ορύγματος γίνεται με υλικά εκσκαφής.
Πριν την ανάπτυξη των φύλλων της συνθετικής μεμβράνης γίνεται έλεγχος του γεωλογικού φραγμού. Εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις στεγανότητας, τότε επιτρέπεται η επίστρωση της συνθετικής μονωτικής στρώσης. Σε αντίθετη περίπτωση επαναλαμβάνεται η διαδικασία παραλαβής του έργου, μετά από διενέργεια των απαιτούμενων διορθωτικών αλλαγών.
Κατά την ανάπτυξη των φύλλων της συνθετικής μονωτικής μεμβράνης ελέγχονται τουλάχιστον:
- η ευθύτητα των πλευρών των φύλλων
- το πάχος
- οι ατέλειες και τα λάθη, ιδιαίτερα από μηχανικές καταπονήσεις
- η θέση απόθεσης, σύμφωνα με το σχεδιασμό τοποθέτησης,
Η επίστρωση της συνθετικής μεμβράνης γίνεται από εξειδικευμένο προσωπικό με τέτοιο τρόπο ώστε η επιφάνεια της στρώσης να παραμένει λεία, μετά τη διαδικασία συγκόλλησης.
Η επίστρωση της συνθετικής μεμβράνης γίνεται αμέσως μετά την παραλαβή του γεωλογικού φραγμού. Σε περίπτωση που για διαφόρους λόγους (π.χ. καιρικές συνθήκες), η άμεση τοποθέτηση δεν είναι δυνατή, τότε να υπάρξει μέριμνα ώστε να επιτευχθεί η ασφαλής αποθήκευση της (ανώτατο όριο αποθήκευσης ορίζεται χρονικό διάστημα τριών μηνών). Να εξετάζεται και η περίπτωση επανάληψης της διαδικασίας παραλαβής της συνθετικής μεμβράνης.
Οι συγκολλήσεις των φύλλων της συνθετικής μεμβράνης εκτελούνται με διεθνώς αποδεκτή μέθοδο, σε διεύθυνση παράλληλη με αυτή της γραμμής μέγιστης κλίσης και σε θερμοκρασία περιβάλλοντος μεγαλύτερη από +5 0C και μικρότερη από + 40 0C. Τα φύλλα να ενώνονται με δύο παράλληλες ραφές με ενδιάμεσο κενό πλάτους τουλάχιστον 5 mm. Η επιφάνεια συγκόλλησης δεν θα είναι στενότερη των 30 mm. Σε κάθε περίπτωση η υπερκάλυψη πρέπει να επιτρέπει τη ορθή διεξαγωγή των ελέγχων εφελκυστικής αντοχής και αποκόλλησης.
Αναγκαία θεωρείται η ύπαρξη σχεδίου κάτοψης της στρώσης της συνθετικής μεμβράνης, κλίμακας 1:500, που να περιλαμβάνει τουλάχιστον όλα τα σημεία συγκόλλησης και αγκύρωσης των φύλλων. Οι συγκολλήσεις των φύλλων συνθετικής μεμβράνης στις γωνίες και σε περιοχές με ιδιόμορφη γεωμετρία εάν είναι δυνατόν να αποφεύγονται. Μόνο στα σημεία όπου η χρησιμοποίηση συγκόλλησης με διπλή ραφή είναι αδύνατη, γίνεται δεκτή η επιφανειακή κόλληση. Τα σημεία αυτά (γωνίες, λεπτομέρειες κ.λπ.) να φαίνονται επίσης στο σχέδιο κάτοψης.
Οι παράμετροι που πρέπει να τηρούνται κατά τη συγκόλληση είναι:
- ταχύτητα συγκόλλησης: 0,3 − 2 m/min
- θερμοκρασία στην επιφάνεια συγκόλλησης: 220− 240 0C
- ελάχιστη πίεση επαφής: 0,1 Ν/mm2
5.7.4.4 Έλεγχος συγκόλλησης συνθετικής μεμβράνης
Η στεγανότητα των συγκολλήσεων ελέγχεται πριν από τη διάστρωση της μεμβράνης με δοκιμές σε τουλάχιστον πέντε όμοια δείγματα. Τα δείγματα να έχουν πλάτος τουλάχιστον 3 cm. Η πραγματοποιούμενη συγκόλληση πρέπει να βρίσκεται κατά μήκος και στο μέσον του δείγματος.
Κάθε συσκευή συγκόλλησης ελέγχεται πριν την έναρξη των εργασιών καθώς και κατά τη διάρκεια αυτών.
Οι έλεγχοι ποιότητας της συγκόλλησης της συνθετικής μεμβράνης γίνονται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου, τουλάχιστον στην αρχή και το τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας. Ελέγχονται όλα τα σημεία συγκόλλησης, τα οποία πρέπει να παρουσιάζουν την ίδια αντοχή σε μηχανικές και άλλες καταπονήσεις καθώς και την ίδια στεγανότητα με αυτή των επιφανειών της μεμβράνης που δεν φέρουν συγκολλήσεις.
Όλα τα σημεία συγκόλλησης ελέγχονται σε όλο το μήκος καθώς και σε απόσταση τουλάχιστον 5 εκατέρωθεν κάθε ραφής. Ο έλεγχος γίνεται με δοκιμές υπερήχων σε περιοχή συχνοτήτων 4−6 ΜΗz ή άλλη ισοδύναμη μέθοδο.
Όλες οι επιδιορθώσεις αστοχιών συγκόλλησης της συνθετικής μεμβράνης (σημειακές και μεγάλης έκτασης) εγκρίνονται με ευθύνη του φορέα υλοποίησης του έργου, ο οποίος έχει και την ευθύνη παρακολούθησης της εκτέλεσης όλων των επιδιορθώσεων.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων καταγράφονται σε πρωτόκολλο το οποίο ελέγχεται στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.
5.7.4.5 Παραλαβή έργου συνθετικής μόνωσης
Ο έλεγχος για την παραλαβή του έργου της συνθετικής μόνωσης γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου και αφορά:
- Πιστοποιητικό ποιοτικής καταλληλότητας
- Τις προδιαγραφές, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 5.7.4.1
- Τα πρωτόκολλα ελέγχου
- Το εγχειρίδιο χρήσης
- Τα στοιχεία ταυτότητας του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής της συνθετικής μεμβράνης,
- Τις εγγυήσεις, τόσο για την ποιότητα και τις προδιαγραφές της συνθετικής μεμβράνης όσο και για την επιτόπου συγκόλληση/συρραφή από εξειδικευμένο προσωπικό,
- Το πάχος της συνθετικής στρώσης (ενδεικτικά),
- Τον οπτικό έλεγχο για τυχόν καταπόνηση ή διάρρηξη της συνθετικής μεμβράνης
Τηρείται πρωτόκολλο παραλαβής του έργου κατασκευής της συνθετικής μόνωσης, όπου καταγράφονται τα παραπάνω.
Η έναρξη των εργασιών κατασκευής της ζώνης προστασίας της συνθετικής μονωτικής στρώσης του XYTEA γίνεται μετά την παραλαβή του έργου της συνθετικής μονωτικής στρώσης από τον φορέα υλοποίησης.
Η διαδικασία της παραλαβής επαναλαμβάνεται όταν για λειτουργικούς ή άλλους λόγους είναι αδύνατη η απρόσκοπτη συνέχιση της κατασκευής της ζώνης προστασίας του ΧΥΤΕΑ.
5.7.5 Ζώνη προστασίας της συνθετικής μονωτικής στρώσης
5.7.5.1 Απαιτήσεις ποιότητας
Η ζώνη προστασίας της συνθετικής μονωτικής μεμβράνης αποτελείται από γεωύφασμα και μία στρώση προστασίας από θραυστό ορυκτό υλικό (0/8 mm), χαμηλής περιεκτικότητας σε ανθρακικό ασβέστιο (< 10% κ.β.) και πάχους τουλάχιστον 10 cm. Απαιτείται η εξασφάλιση συνάφειας μεταξύ γεωυφάσματος και θραυστού ορυκτού υλικού. Η αντοχή του γεωυφάσματος πρέπει να είναι ανάλογη με το υπερκείμενο βάρος όπως αυτό υπολογίζεται κατά το σχεδιασμό του έργου.
5.7.5.2 Έλεγχος καταλληλότητας
Ο έλεγχος καταλληλότητας των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν στη ζώνη προστασίας περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
α) ως προς το γεωύφασμα:
- βάρος (ενδεικτικά)
- οπτικό έλεγχο για τυχόν βλάβες από τη μεταφορά
- στοιχεία ταυτότητας του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής
- πιστοποιητικά ποιοτικής ελέγχου καταλληλότητας
β) ως προς το ορυκτό υλικό:
- κοκκομετρική διαβάθμιση
- ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου
Πριν την έναρξη των εργασιών απαιτείται η κατασκευή κατάλληλου πεδίου δοκιμών για τον έλεγχο της ευστάθειας και της αντοχής του συστήματος.
Ο έλεγχος παραλαβής των υλικών γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου.
Όλα τα αναφερόμενα στον έλεγχο των υλικών καταγράφονται σε πρωτόκολλο.
5.7.5.3 Κατασκευή ζώνης προστασίας
Η επικάλυψη των φύλλων γεωυφάσματος να είναι τουλάχιστον 50 cm. Η επίστρωση του ορυκτού υλικού επί του γεωυφάσματος να γίνεται με τρόπο τέτοιο που να αποφεύγεται η καταπόνηση ή η διάτρησή του.
5.7.5.4 Έλεγχος κατασκευής της ζώνης προστασίας
Όσον αφορά στον έλεγχο κατασκευής πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον τα εξής:
α) ως προς το γεωύφασμα
- τυχόν βλάβες κατά την τοποθέτηση
- επικάλυψη των φύλλων γεωυφάσματος.
β) ως προς το ορυκτό υλικό
- κοκκομετρική διαβάθμιση, ανά 5.000 m2,
- ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου, ανά 5.000 m2
- πάχος, ανά 1.000 m2
Οι έλεγχοι κατά την κατασκευή γίνονται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου, τουλάχιστον στην αρχή και το τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας. Τα αποτελέσματα καταγράφονται σε πρωτόκολλο, το οποίο ελέγχεται στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.
5.7.5.5 Παραλαβή έργου ζώνης προστασίας
Ο έλεγχος για την παραλαβή του έργου της ζώνης προστασίας γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου και αφορά:
- Πιστοποιητικό ποιοτικής καταλληλότητας
- Τις προδιαγραφές των υλικών
- Τα πρωτόκολλα ελέγχου
- Το εγχειρίδιο χρήσης
- Τα στοιχεία ταυτότητας του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής του γεωυφάσματος
- Τα στοιχεία ταυτότητας του προμηθευτή του ορυκτού υλικού
- Τις εγγυήσεις για την ποιότητα και τις προδιαγραφές του γεωυφάσματος
- Το πάχος της ζώνης προστασίας (ενδεικτικά),
- Τον οπτικό έλεγχο για τυχόν καταπόνηση ή διάρρηξη του γεωυφάσματος
Τηρείται πρωτόκολλο παραλαβής του έργου κατασκευής της ζώνης προστασίας, όπου καταγράφονται τα παραπάνω.
Η έναρξη των εργασιών κατασκευής του συστήματος αποστράγγισης του XYTEA γίνεται μετά την παραλαβή του έργου της ζώνης προστασίας από τον φορέα υλοποίησης. Η διαδικασία της παραλαβής επαναλαμβάνεται όταν για λειτουργικούς ή άλλους λόγους είναι αδύνατη η απρόσκοπτη συνέχιση της κατασκευής του συστήματος αποστράγγισης του ΧΥΤΕΑ.
5.7.6 Σύστημα αποστράγγισης
5.7.6.1 Απαιτήσεις ποιότητας
- Η επιλογή του υλικού της ζώνης αποστράγγισης και των αγωγών συλλογής και απομάκρυνσης των παραγόμενων στραγγισμάτων γίνεται με τρόπο ώστε να μην προκαλούνται αρνητικές επιπτώσεις στο σύστημα αποστράγγισης.
- Η ζώνη αποστράγγισης αποτελείται από σκληρό (κατά προτίμηση καμπυλόγραμμων επιφανειών), αμμοχαλικώδες υλικό κατάλληλης διαβάθμισης (16/32 mm), που δεν περιέχει οργανικό υλικό και με μέσο ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου 10% κ.β.
- Ο συντελεστής υδροπερατότητας της ζώνης αποστράγγισης να είναι της τάξης του 10−3 m/s − 10−2 m/s. Το πάχος της ζώνης αποστράγγισης να είναι τουλάχιστον 50 cm.
- Η διαστασιολόγηση των αγωγών γίνεται σε συνάρτηση με την μέγιστη διάρκεια και την ένταση της βροχόπτωσης, σύμφωνα με τα δεδομένα της τελευταίας 50ετίας, το υπάρχον ανάγλυφο και τις εδαφομηχανικές παραμέτρους της ζώνης αποστράγγισης. Η διάμετρος των αγωγών πρέπει να είναι τουλάχιστον 300 mm και θα πρέπει να επιτρέπει:
- την ελεύθερη ροή των στραγγισμάτων προς τα σημεία συλλογής στραγγισμάτων, κατάντη του ΧΥΤΕΑ,
- την ευκολία πρόσβασης, τον καθαρισμό και τον έλεγχο των αγωγών.
- Οι οπές του αγωγού να καλύπτουν τα 2/3 της επιφάνειας του αγωγού.
- Οι αγωγοί στραγγισμάτων τοποθετούνται στα κατώτερα σημεία της στρώσης αποστράγγισης, είναι υδραυλικά αποδοτικοί και αντέχουν σε χημικές, βιοχημικές και φυσικές καταπονήσεις, τόσο κατά τη φάση λειτουργίας, όσο και της μετέπειτα φροντίδας του ΧΥΤΕΑ.
5.7.6.2 Έλεγχος καταλληλότητας
- Ο καθορισμός του υλικού της ζώνης αποστράγγισης, όπως και ο προσδιορισμός των παραμέτρων υδροπερατότητας και συμπύκνωσης υλικού, γίνεται ύστερα από γεωτεχνική έρευνα διαπερατού υλικού και την εκτέλεση συμβατικών εργαστηριακών δοκιμών. Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει τουλάχιστον:
- την κατάταξη υλικού,
- κοκκομετρική διαβάθμιση,
- ποσοστά περιεχόμενου ανθρακικού ασβεστίου,
- βαθμό καθαρότητας υλικού,
- τιμή υδροπερατότητας,
- αντοχή.
- Σε ότι αφορά τους αγωγούς της ζώνης αποστράγγισης γίνεται έλεγχος τουλάχιστον για τα εξής:
- τυχόν βλάβες από τη μεταφορά (οπτικός έλεγχος)
- πάχος των αγωγών και διάμετρο των οπών τους,
- συνολική επιφάνεια των οπών ανά μέτρο μήκους του κάθε αγωγού,
- στοιχεία ταυτότητας του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής,
- τα πιστοποιητικά ποιότητας.
Επίσης, γίνεται έλεγχος αποθήκευσης των αγωγών σύμφωνα με τις προδιαγραφές του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής.
- Λόγω των αναμενόμενων καθιζήσεων και παραμορφώσεων απαιτούνται στατικές μελέτες, κατά το σχεδιασμό, για το είδος και την ποιότητα των αγωγών συλλογής στραγγισμάτων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν.
- Πριν την έναρξη των εργασιών απαιτείται η κατασκευή κατάλληλου πεδίου δοκιμών για έλεγχο της ευστάθειας και της αντοχής του ορυκτού υλικού αποστράγγισης καθώς και επαρκής αριθμός μετρήσεων υδροπερατότητας.
- Ο έλεγχος παραλαβής των υλικών γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου.
- Όλα τα αναφερόμενα στον έλεγχο των υλικών καταγράφονται σε πρωτόκολλο.
5.7.6.3 Κατασκευή συστήματος αποστράγγισης
- Η κατασκευή του συστήματος αποστράγγισης γίνεται με τρόπο ώστε να μην προκαλούνται βλάβες ή παραμορφώσεις/μετατοπίσεις στο μονωτικό σύστημα και στη ζώνη προστασίας.
- Η κλίση των αγωγών συλλογής και μεταφοράς στραγγισμάτων να είναι τουλάχιστον της τάξης του 1,5%, λαμβάνοντας υπόψη τις αναμενόμενες καθιζήσεις του υπεδάφους.
- Το σύστημα αγωγών δεν θα πρέπει χρησιμοποιείται για ενεργή απαγωγή των αέριων εκπομπών.
- Τα στραγγίσματα καταλήγουν σε κατάλληλα διαμορφωμένη δεξαμενή προσωρινής αποθήκευσης.
5.7.6.4 Έλεγχος κατασκευής συστήματος αποστράγγισης
- Ως προς το υλικό της ζώνης αποστράγγισης, γίνεται έλεγχος που περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
α) έλεγχος ενός δείγματος ανά 5000 m2: - κοκκομετρική διαβάθμιση,
- ποσότητα ασβεστόλιθου.
β) έλεγχος ενός δείγματος ανά 1000 m2: - πάχος.
- Ως προς το σύστημα των αγωγών της ζώνης αποστράγγισης, γίνεται έλεγχος που περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
- Τρόπο τοποθέτησης των αγωγών (στατικές μετρήσεις)
- Επάρκεια επικάλυψης των αγωγών με ορυκτό υλικό
- Τρόπο σύνδεσης των αγωγών.
- Τα αποτελέσματα των ελέγχων καταγράφονται σε πρωτόκολλο το οποίο ελέγχεται στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.
5.7.6.5 Παραλαβή έργου συστήματος αποστράγγισης
- Ο έλεγχος για την παραλαβή του έργου του συστήματος αποστράγγισης γίνεται από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο σε χώρα της Ε.Ε. φορέα ποιοτικού ελέγχου και αφορά:
- Πιστοποιητικό ποιοτικής καταλληλότητας υλικών
- Τις προδιαγραφές των υλικών
- Τα πρωτόκολλα ελέγχου
- Το εγχειρίδιο χρήσης
- Τα στοιχεία ταυτότητας του εγκεκριμένου οίκου παραγωγής των αγωγών
- Τα στοιχεία ταυτότητας του προμηθευτή του ορυκτού υλικού
- Τις εγγυήσεις, τόσο για την ποιότητα όσο και τις προδιαγραφές των αγωγών
- Το πάχος της ζώνης αποστράγγισης (ενδεικτικά),
- Τηρείται πρωτόκολλο παραλαβής του έργου κατασκευής του συστήματος αποστράγγισης όπου καταγράφονται τα παραπάνω.
- Η έναρξη των εργασιών λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ γίνεται μετά την παραλαβή του έργου του συστήματος αποστράγγισης από τον φορέα υλοποίησης. Η διαδικασία της παραλαβής επαναλαμβάνεται όταν για λειτουργικούς ή άλλους λόγους είναι αδύνατη η απρόσκοπτη έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ.
5.7.7 Σύστημα συλλογής και διαχείρισης στραγγισμάτων
5.7.7.1 Γενικές αρχές
- Η διαχείριση των στραγγισμάτων (απομάκρυνση/ μεταφορά, αποθήκευση και επεξεργασία) γίνεται στη βάση της βέλτιστης διαθέσιμης τεχνικής.
- Τα στερεά υπολείμματα από την επεξεργασία των στραγγισμάτων μπορούν να γίνουν δεκτά στον ΧΥΤΕΑ εφ’ όσον καλύπτουν τις απαιτήσεις της Απόφασης 2003/33/ΕΚ.
5.7.7.2 Απομάκρυνση και αποθήκευση στραγγισμάτων
- Τα στραγγίσματα καταλήγουν σε δεξαμενή προσωρινής αποθήκευσης η οποία έχει αντιδιαβρωτική προστασία, ακολουθώντας το συντομότερο δυνατό τρόπο (ελεύθερη ροή).
- Η διαστασιολόγηση των αγωγών απομάκρυνσης των στραγγισμάτων προς τη δεξαμενή γίνεται κατά τρόπο ώστε να αποκλείεται η συσσώρευση λιμναζόντων υδάτων εντός των αγωγών.
- Απαγορεύεται η κατασκευή αγωγών απομάκρυνσης των στραγγισμάτων κάτω από τον πυθμένα του ΧΥΤΕΑ.
- Οι αγωγοί απομάκρυνσης κατασκευάζονται από υλικά ανθεκτικά σε φυσική, χημική και βιοχημική καταπόνηση.
- Κατά το σχεδιασμό της εγκατάστασης πρέπει να συνυπολογίζονται αλλαγές στο σύστημα απομάκρυνσης λόγω καθιζήσεων του υπεδάφους.
- Η διαστασιολόγηση της δεξαμενής συλλογής στραγγισμάτων γίνεται στη βάση της πλημμυρικής παροχής περιόδου επαναφοράς 100 ετών.
5.7.7.3 Επεξεργασία στραγγισμάτων
- Η σύσταση των στραγγισμάτων μεταβάλλεται από ΧΥΤΕΑ σε ΧΥΤΕΑ ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του χώρου διάθεσης και των προς υγειονομική ταφή επικίνδυνων αποβλήτων καθώς και χρονικά, λόγω πιθανής ανάπτυξης βιοχημικών και άλλων δράσεων στο εσωτερικό του χώρου διάθεσης.
- Για την επεξεργασία των στραγγισμάτων μπορούν κατ΄ αρχήν να χρησιμοποιηθούν οι μέθοδοι και οι τεχνικές που αναφέρονται στο κεφάλαιο 4 (επεξεργασία επικινδύνων αποβλήτων, οι περιπτώσεις που αφορούν υγρά επικίνδυνα απόβλητα). Η τελική επιλογή πρέπει να γίνεται μετά από λεπτομερή διερεύνηση των χαρακτηριστικών των στραγγισμάτων ενώ σε πολλές περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτηθεί και συνδυασμός μεθόδων επεξεργασίας.
5.7.8 Σύστημα συλλογής και διαχείρισης αερίων
5.7.8.1 Γενικές αρχές
Εφ’ όσον από την φύση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επικίνδυνων αποβλήτων που θα διατεθούν στον ΧΥΤΕΑ απαιτείται η κατασκευή και λειτουργία συστήματος συλλογής και διαχείρισης αερίων, αυτό θα πρέπει να καλύπτει τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Η κατασκευή και λειτουργία του συστήματος συλλογής και απαγωγής των αερίων γίνεται με τρόπο που να εξασφαλίζει πλήρη ασφάλεια στο προσωπικό και στην λειτουργία του ΧΥΤΕΑ.
- Πριν την έναρξη λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης των αερίων συντάσσεται πρόγραμμα παρακολούθησης και ελέγχου του συστήματος.
- Η εγκατάσταση διαχείρισης των αερίων πρέπει να είναι έτοιμη για λειτουργία το αργότερο έξι μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ.
- Η ενδεικνυόμενη τεχνική συλλογής και απαγωγής των αερίων περιλαμβάνει τη χρήση κατακόρυφων και οριζόντιων φρεατίων. Ο παθητικός εξαερισμός μέσω επιφάνειας «φίλτρου», επιτρέπεται μόνο όταν παράγονται πολύ μικρές ποσότητες αέριων τα οποία αποδεδειγμένα δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
5.7.8.2 Συλλογή και απαγωγή αερίων
- Ο σχεδιασμός διαχείρισης των αερίων γίνεται με βάση υπολογισμούς για την αναμενόμενη μέγιστη ποσότητα παραγωγής τους. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται και μελέτη πιθανής δυναμικής μετανάστευσης αερίων εκτός του ΧΥΤΕΑ καθώς και τα τεχνικά μέτρα για την αποτροπή της μετανάστευσης. Εκτός του ΧΥΤΕΑ διανοίγεται γεώτρηση ανίχνευσης αερίων. Η επιλογή της κατάλληλης θέσης γίνεται με βάση ειδική έρευνα του χώρου.
- Πρέπει να εξασφαλίζεται η δυνατότητα:
α) απομάκρυνσης υδάτων από τα συστήματα συλλογής και απαγωγής των αερίων
β) καθαρισμού των αγωγών από τα συμπυκνώματα
γ) αποφυγή εισόδου αέρα στο σύστημα και
δ) ευχερούς και ασφαλούς πρόσβασης για διενέργεια ελέγχων και δειγματοληψιών
- Το υλικό των αγωγών πρέπει να είναι από ανθεκτικό στις αναμενόμενες φυσικές, χημικές και βιολογικές καταπονήσεις – επιβαρύνσεις.
- Η διάταξη των συστημάτων συλλογής και απαγωγής των αερίων γίνεται με τρόπο ώστε:
α) να μην παρεμποδίζεται η ενεργητική απαγωγή των αερίων και
β) να μην επιδρούν αρνητικά στα συστήματα μόνωσης του ΧΥΤΕΑ. - Ο συνδυασμός οριζόντιων και κάθετων συστημάτων συλλογής των αερίων είναι επιθυμητός.
- Η τοποθέτηση των οριζόντιων αγωγών συλλογής γίνεται σε οριζόντιες τάφρους υψηλής διαπερατότητας (μέγεθος κόκκων αμμοχάλικου > 32 mm, ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου <10 % κ.β.) και πλάτους τουλάχιστον 0,5 m. Οι οριζόντιες τάφροι συλλογής των αερίων τοποθετούνται κάτω από την τελική μόνωση του ΧΥΤΕΑ και σε απόσταση μεταξύ τους περίπου 60 m. Η κλίση των αγωγών στα σημεία εξόδου πρέπει να είναι > 7%. Στα σημεία αυτά εγκαθίσταται μονάδα συλλογής συμπυκνωμάτων (αφύγρανσης). Η διάμετρος των αγωγών συλλογής πρέπει να είναι > 250mm.
- Τα κατακόρυφα φρεάτια συλλογής αερίων τοποθετούνται εντός του σώματος του ΧΥΤΕΑ, σε βάθος ίσο προς το 80−90% του συνολικού ύψους των αποβλήτων που έχουν αποτεθεί και απέχουν από τη μόνωση του πυθμένα τουλάχιστον 2 m. Οι κάθετοι αγωγοί τοποθετούνται εντός «φίλτρου» από αμμοχαλικώδες υλικό (μέγεθος κόκκων > 32 mm, ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου <10%), ανά περίπου 60 m. H διάμετρος των αγωγών πρέπει να είναι >200 m.
- Σε όλες τις φάσεις λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ η πίεση που εφαρμόζεται κατά την άντληση των αερίων πρέπει να είναι χαμηλή (υποπίεση).
- Οι αγωγοί πρέπει να έχουν μεταξύ τους όσο το δυνατόν λιγότερα σημεία σύνδεσης και οι συνδέσεις των αγωγών πρέπει να είναι ελαστικές.
- Στις περιπτώσεις που κατά την απαγωγή διαπιστώνεται υπέρβαση ορίων απαιτείται η άμεση διακοπή της άντλησης.
5.7.8.3 Τελική διαχείριση των αερίων
- Από τα συστήματα συλλογής και απαγωγής, τα αέρια καταλήγουν σε εγκαταστάσεις τελικής συλλογής. Οι εγκαταστάσεις αυτές κατασκευάζονται επί σταθερού εδάφους.
- Προκειμένου να καθορισθεί η βέλτιστη τεχνική τελικής διαχείρισης των αερίων και των αντίστοιχων εγκαταστάσεων, απαιτείται προσδιορισμός της ποιοτικής και ποσοτικής σύστασης τους και αναλυτική τεκμηρίωση της επιλογής που θα γίνει.
- Στις πλείστες περιπτώσεις απαιτείται η εγκατάσταση συστημάτων δέσμευσης – επεξεργασίας των αερίων όπως συστήματα προσρόφησης σε ενεργό άνθρακα, καταιωνισμού κ.λπ.
5.7.9 Σύστημα μόνωσης επιφάνειας
5.7.9.1 Γενικές αρχές
Εάν η αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ Αρχή, η οποία θα εξετάσει τους ενδεχόμενους κινδύνους για το περιβάλλον, κρίνει ότι απαιτείται πρόληψη της δημιουργίας στραγγισμάτων, δύναται να απαιτήσει την επιφανειακή στεγανοποίηση του ΧΥΤΕΑ ως ακολούθως:
- Σε κάθε τμήμα του ΧΥΤΕΑ που έχει πληρωθεί με απόβλητα κατασκευάζεται επιφανειακή μόνωση η οποία περιλαμβάνει (από πάνω προς τα κάτω):
- εδαφικό υλικό (φυτόχωμα)
- ζώνη αποστράγγισης
- στρώση μονωτικού υλικού
- ζώνη προστασίας συνθετικής μεμβράνης
- στρώση συνθετικής μεμβράνης
- στρώση εξομάλυνσης
5.7.9.2 Απαιτήσεις ποιότητας – κατασκευή συστήματος μόνωσης επιφάνειας
- Τα συστήματα επιφανειακής μόνωσης του ΧΥΤΕΑ κατασκευάζονται με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε τυχόν αστοχίες κατά τη διάρκεια της μετέπειτα φροντίδας να μπορούν να εντοπιστούν και να αποκατασταθούν με ευκολία και ασφάλεια.
- Το τελικό ύψος του ΧΥΤΕΑ δεν πρέπει να παρεκκλίνει από τα προβλεπόμενα στο σχεδιασμό και ελέγχεται με μετρήσεις.
- Πριν την έναρξη της κατασκευής της επιφανειακής μόνωσης απαιτείται η εκτίμηση της επικινδυνότητας.
- Μετά το τέλος των φαινομένων καθίζησης η κλίση της επιφάνειας του ΧΥΤΕΑ να κυμαίνεται από 4−5%. 5.7.9.3 Ζώνη εξομάλυνσης
- Στην επιφάνεια των αποβλήτων και πάνω από το στρώμα απαγωγής αερίων (αν τέτοιο απαιτείται) κατασκευάζεται ζώνη εξομάλυνσης από ομογενοποιημένο, συμπιεσμένο μη συνεκτικό ορυκτό υλικό.
- Η κατασκευή της ζώνης εξομάλυνσης γίνεται με τρόπο ώστε να μη εμποδίζεται η συλλογή στραγγισμάτων και αερίων.
5.7.9.4 Συνθετική μεμβράνη, ζώνη προστασίας συνθετικής μεμβράνης, στρώση μονωτικού υλικού, ζώνη αποστράγγισης Ισχύουν τα αναφερόμενα στις παραγράφους 5.7.3, 5.7.4, 5.7.5, 5.7.6.
5.7.9.5 Αποκατάσταση
- Η τελική στρώση της επιφανειακής κάλυψης αποτελείται από κατάλληλο εδαφικό υλικό (φυτόχωμα), πάχους τουλάχιστον 1m που πρέπει να πληροί τους όρους φυσιολογικής ανάπτυξης φυτών.
- Η επιλογή των φυτών γίνεται με τρόπο ώστε να προσφέρεται ικανοποιητική προστασία σχετικά με φαινόμενα διάβρωσης.
- Η επίστρωση του εδαφικού υλικού γίνεται με τρόπο ώστε να προστατεύεται η μόνωση από τις ρίζες των φυτών.
- Η διαδικασία της αποκατάστασης μέρους του ΧΥΤΕΑ μπορεί να ξεκινήσει κατά τη διάρκεια λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ (τμηματική αποκατάσταση).
5.8.1 Γενικές αρχές
Οι τεχνικές προδιαγραφές που ακολουθούν είναι ενδεικτικές και δεν εμποδίζουν την παραπέρα εξέλιξη και εφαρμογή νέων ή ίσης απόδοσης τεχνικών καθώς και τη λήψη για ειδικούς λόγους, αυστηρότερων μέτρων Πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ ο υπεύθυνος φορέας λειτουργίας υποχρεούται να συντάξει για το προσωπικό εγχειρίδιο λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ, που κατατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες
α) για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ και
β) για την άδεια λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ
Ο αρμόδιος φορέας λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ είναι υπεύθυνος για:
- την εκπαίδευση του προσωπικού λειτουργίας της μονάδας,
- την παρακολούθηση της λειτουργίας, τη συντήρηση και τον έλεγχο της μονάδας (συμπεριλαμβάνεται η πρόσληψη ειδικευμένου προσωπικού)
- την συστηματική τήρηση αρχείου σχετικά με την λειτουργία και την παρακολούθηση της μονάδας.
- Την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που έχουν επιβληθεί τόσο κατά την φάση κατασκευής όσο και κατά την φάση λειτουργίας της μονάδας
5.8.2 Οργανόγραμμα ΧΥΤΕΑ – Προσωπικό λειτουργίας
Το προσωπικό της εγκατάστασης αποτελείται κατ΄ ελάχιστον από τις ακόλουθες κατηγορίες:
- Διευθυντής της εγκατάστασης
- Διοικητικό προσωπικό
- Προσωπικό χημικού εργαστηρίου
- Προσωπικό λειτουργίας της εγκατάστασης (υπεύθυνος λειτουργίας, μηχανικός ασφάλειας, μηχανικοί ελέγχου, χειριστές, προγραμματιστές, συντηρητές, εργατοτεχνίτες, μηχανικός περιβάλλοντος)
5.8.3 Πρόγραμμα λειτουργίας
1. Πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ απαιτείται η εκπόνηση εξειδικευμένου προγράμματος λειτουργίας ΧΥΤΕΑ που θα περιλαμβάνει στοιχεία τουλάχιστον για τα εξής:
- το χώρο και τον τρόπο διάθεσης των ΕΑ
- την διαχείριση των αποβλήτων της μονάδας (όπως συλλογή, μεταφορά και διαχείριση των στραγγισμάτων και των αερίων κ.λπ.)
- τον έλεγχο της εγκατάστασης
- τη διαχρονική διάθεση προσωπικού και μηχανημάτων
Το πρόγραμμα λειτουργίας περιλαμβάνει επιπλέον, τον προγραμματισμό και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των εργασιών διάθεσης των αποβλήτων, συντήρησης του εξοπλισμού και των έργων υποδομής, κατασκευής συμπληρωματικών έργων ανανέωσης του εξοπλισμού, επιμόρφωσης του προσωπικού κ.α.
2. Εφόσον η διάθεση των αποβλήτων γίνει τμηματικά απαιτείται η καταγραφή τουλάχιστον των παρακάτω στοιχείων:
- κατηγορίες και ποσότητες αποβλήτων
- τόπος διάθεσης (εντός του χώρου του ΧΥΤΕΑ)
- τρόπος διάθεσης (πάχος και κλίση στρώσης, μηχανήματα συμπίεσης)
- ημερομηνία απόθεσης
- τυχόν αποκλίσεις από το προβλεπόμενο προγραμματισμό
3. Το πρόγραμμα λειτουργίας εξειδικεύεται στα παρακάτω επίπεδα:
- το ημερήσιο πρόγραμμα που αφορά:
- ρυθμούς προσέλευσης των αποβλήτων,
- ωράριο εργασίας του προσωπικού − βάρδιες εργασίας.
- εβδομαδιαίο πρόγραμμα, όπου λαμβάνεται υπόψη η διακύμανση του φορτίου τις ημέρες της εβδομάδας και εκφράζεται με:
- την κατανομή των ρεπό των εργαζομένων,
- την διαθεσιμότητα των εν λειτουργία μηχανημάτων (σε σχέση με τη δραστηριότητα του συνεργείου),
- την ανάληψη συγκεκριμένων δραστηριοτήτων (εκ− κένωση δεξαμενής στραγγισμάτων, αγωγοί εκτόνωσης, εργασίες εσωτερικής οδοποιία, ομαλοποίησης στρώσης) κ.λπ.
- τρίμηνο πρόγραμμα: Περιλαμβάνει στοιχεία για τη διαθεσιμότητα προσωπικού και μηχανημάτων καθώς και για τις εργασίες συντήρησης για κάθε τρίμηνο.
- ετήσιο πρόγραμμα: Περιλαμβάνει στοιχεία για τη διαθεσιμότητα του προσωπικού και μηχανημάτων, για τις εργασίες συντήρησης και τη λειτουργικότητα των χώρων και έργων στη διάρκεια του έτους.
4. Εφόσον προβλέπονται εκτός από ΧΥΤΕΑ και άλλες μονάδες διαχείρισης, ενδείκνυται η εκπόνηση ενός κοινού προγράμματος λειτουργίας όλων των μονάδων.
5. Για τη μεταφορά των αποβλήτων απαιτείται σχεδιασμός που να αναφέρεται:
- στις μετακινήσεις των οχημάτων εντός του ΧΥΤΕΑ,
- στα σημεία ημερήσιας και διαχρονικής διάθεσης των αποβλήτων,
- στην απομάκρυνση από τον ΧΥΤΕΑ αποβλήτων μη αποδεκτών για διάθεση
- στη συντήρηση των εσωτερικών δρόμων,
- στον καθαρισμό των οχημάτων μεταφοράς αποβλήτων σε ειδικούς χώρους εντός του ΧΥΤΕΑ.
5.8.4 Τρόπος διάθεσης Ε.Α.
Απαιτείται αναλυτική και τεκμηριωμένη περιγραφή της τεχνικής διάθεσης των ΕΑ. Για την επιλογή της τεχνικής διάθεσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α) Η διάθεση των αποβλήτων γίνεται με τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται:
- η ευστάθεια του ΧΥΤΕΑ,
- η ελαχιστοποίηση των εκπομπών και των επιπτώσεων από το θόρυβο.
β) Απαιτείται σχεδιασμός του τρόπου εκμετάλλευσης του χώρου τέτοιος που να αποφεύγεται η πιθανότητα πρόκλησης δυσμενών αντιδράσεων μεταξύ των αποβλήτων ή μεταξύ των αποβλήτων και των παραγόμενων στραγγισμάτων. Απαιτείται η παράθεση στοιχείων τουλάχιστον για τα εξής:
- τρόπος διάθεσης των αποβλήτων,
- προσδιορισμός των αναγκών σε υλικό επικάλυψης, σε ημερήσια βάση και συνολικά (προσδιορίζεται εάν η επικάλυψη είναι λεπτή επίστρωση, μεταφερόμενη ή μόνιμη επικάλυψη),
- την ανάπτυξη του ΧΥΤΕΑ σε σχέση με την ποσότητα του υλικού επικάλυψης
- τις πηγές λήψης του υλικού επικάλυψης
- τον προσδιορισμό του χρόνου και του τρόπου της τελικής επικάλυψης.
γ) Εφόσον απαιτείται συμπίεση των αποβλήτων, αυτή γίνεται από ειδικό μηχανολογικό εξοπλισμό, που θα βρίσκεται μονίμως στο χώρο διάθεσης.
δ) Τα τμήματα στα οποία δεν κατασκευάσθηκε ακόμη το σύστημα τελικής επιφανειακής κάλυψης επί των αποβλήτων που έχουν ήδη αποτεθεί, πρέπει να επικαλύπτονται ή να επιστεγάζονται προσωρινά. Εφόσον κριθεί απαραίτητη η επιστέγαση, πρέπει να υπάρχει μέριμνα ώστε να μη προκληθούν αρνητικές επιπτώσεις στο σύστημα μόνωσης του πυθμένα του ΧΥΤΕΑ από την κατασκευή της επιστέγασης.
5.8.5 Απαιτούμενος εξοπλισμός
α) Ο εξοπλισμός που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να πληροί τους όρους που ανταποκρίνεται στη βέλτιστη διαθέσιμη τεχνική.
β) Όλα τα μηχανήματα πρέπει να πληρούν τους όρους ατομικής προστασίας και ασφάλειας των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις για το εργασιακό περιβάλλον
γ) Η επιλογή του αριθμού και των τεχνικών χαρακτηριστικών του εξοπλισμού πρέπει να γίνεται με βάση τα εξής:
- τις ποσότητες των αποβλήτων για καθημερινή διάθεση
- τις κατηγορίες των αποβλήτων, τον τρόπο και την τεχνική διάθεσής τους
- τη δυναμικότητα και το ανάγλυφο του ΧΥΤΕΑ
- τις συμπληρωματικές εργασίες.
Τα μηχανήματα αυτά, ενδεικτικά, μπορεί να είναι:
- τροχοφόροι αυτοκινούμενοι συμπιεστές αποβλήτων, με μεταλλικούς τροχούς εφοδιασμένους με δόντια, λεπίδες και κάδο πολλαπλής χρήσης.
- ερπυστριοφόροι προωθητήρες γαιών («μπουλντόζες») με πρόσθετο εξοπλισμό προστασίας και ενισχυμένη λεπίδα προώθησης
- ερπυστριοφόροι φορτωτές
- τροχοφόροι φορτωτές με σκαπτικό βραχίονα
- γεωργικοί ελκυστήρες (τρακτέρ) με κάδο φορτωτή.
5.8.6 Μέτρα ασφάλειας προσωπικού και περιβάλλοντος
Θα πρέπει να τηρούνται σχολαστικά οι κείμενες διατάξεις σχετικά με την ασφάλεια και υγιεινή των εργαζομένων με ιδιαίτερη έμφαση σ’ αυτές που αναφέρονται στις εγκαταστάσεις διαχείρισης Ε.Α.
5.8.7 Υπέρβαση οριακών τιμών – Αστοχίες −Έκτακτα περιστατικά
Για την αντιμετώπιση των υπερβάσεων οριακών τιμών, αστοχιών και εκτάκτων περιστατικών, εφαρμόζεται το σχέδιο που περιγράφεται στην παράγραφο 5.3.
Στην περίπτωση που κάποιο περιστατικό επηρεάζει την ασφαλή λειτουργία του ΧΥΤΕΑ, τότε η εγκατάσταση παύει να δέχεται Ε.Α. μέχρις ότου οι αρμόδιες Υπηρεσίες Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ και του Υπουργείου Υγείας ή οι αντίστοιχες Υπηρεσίες της οικείας Περιφέρειας επιτρέψουν και πάλι τη λειτουργία της μονάδας.
5.8.8 Έλεγχος και παρακολούθηση της λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ
Σύμφωνα με το σχέδιο ελέγχου και παρακολούθησης της λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ (παράγραφος 5.2), ελέγχονται και παρακολουθούνται τα αναφερόμενα στο Παράρτημα ΙΙΙ του άρθρου 20 της υπ’ αριθμ. 29407/3508/2002 ΚΥΑ. Επίσης μπορούν να επιβληθούν κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ έλεγχοι και στοιχεία προς παρακολούθηση ως ακολούθως:
5.8.8.1 Έλεγχος υπογείων υδάτων
Α. Γενικές αρχές
- Ο εντοπισμός των θέσεων και η εγκατάσταση γεωτρήσεων ελέγχου γίνεται με βάση των στοιχεία που θα προκύψουν από την επιτόπια μελέτη των υδρογεωλογικών παραμέτρων της εγγύτερης περιοχής του έργου. Για τον σχεδιασμό του ελέγχου απαιτείται η επίγνωση του άμεσου κινδύνου ρύπανσης των υπογείων υδάτων στην περιοχή του ΧΥΤΕΑ λόγω των στραγγισμάτων.
- Προσδιορίζονται ζώνες ελέγχου των υπογείων υδάτων και όλες οι απαραίτητες παράμετροι που θα εξασφαλίζουν πλήρη έλεγχο.
- Η κατασκευή των γεωτρήσεων ελέγχου γίνεται σύμφωνα με υπάρχουσες προδιαγραφές.
Β. Γεωτρήσεις αναφοράς (Γ.Α.):
- Οι Γ.Α. κατασκευάζονται όσο το δυνατόν σε ικανή απόσταση ανάντη του ΧΥΤΕΑ και αποσκοπούν στη συλλογή δειγμάτων υπόγειων υδάτων, τα υδροχημικά δεδομένα των οποίων είναι αντιπροσωπευτικά για την άμεση περιοχή του ΧΥΤΕΑ και δεν επηρεάζονται από τυχόν διαρροή στραγγισμάτων.
- Σε περίπτωση που τα υδρογεωλογικά και υδροχημικά δεδομένα της περιοχής του ΧΥΤΕΑ εκτιμηθούν ως ιδιαιτέρως περίπλοκα, τότε απαιτούνται πλέον της μίας Γ.Α.
Γ. Γεωτρήσεις παρακολούθησης (Γ.Π.):
- Αποσκοπούν στον άμεσο εντοπισμό της ρύπανσης των υπογείων υδάτων και κατασκευάζονται κατάντη, όσο το δυνατόν πιο κοντά στα όρια του ΧΥΤΕΑ κι εντός της πρώτης ζώνης ελέγχου (ΖΕ−Ι).
- Το εξωτερικό όριο της ΖΕ−Ι καθορίζεται από τη γραμμή των 200 υδροημερών.
- Το πλήθος των Γ.Π. εξαρτάται από το μέγεθος και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του ΧΥΤΕΑ και από τα υδρογεωλογικά και εδαφομηχανικά χαρακτηριστικά του υπεδάφους και δεν πρέπει να είναι λιγότερες από τρεις. Για την ασφαλέστερη παρακολούθηση προτείνεται να υπάρχει αλληλοκάλυψη των χώρων επιρροής των Γ.Π.
Δ. Γεωτρήσεις ελέγχου (Γ.Ε.):
- Αποσκοπούν στην καταγραφή της έκτασης της ενδεχόμενης ρύπανσης των υπογείων υδάτων, έτσι ώστε να προσδιορισθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις που προκλήθηκαν στο περιβάλλον και να αντιμετωπισθεί η ρύπανση στο πλαίσιο της βέλτιστης διαθέσιμης τεχνικής.
- Οι Γ.Ε. κατασκευάζονται κατάντη, εντός της ζώνης ελέγχου των υπογείων υδάτων που οριοθετείται από τη γραμμή των 2 υδροχρόνων (ΖΕ−ΙΙ). Σε περίπτωση που διαπιστωθεί εκτεταμένη ρύπανση στον υπόγειο υδροφορέα, τότε απαιτείται η δημιουργία νέας ζώνης ελέγχου (Ζώνη−ΙΙΙ) σε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση από το κατάντι όριο του ΧΥΤΕΑ.
- Ο αριθμός των ΓΕ εξαρτάται αφενός από την έκταση της ρύπανσης και αφετέρου από τα υδρογεωλογικά δεδομένα της περιοχής και δεν πρέπει να είναι λιγότερες από τρεις.
Ε. Συχνότητα μετρήσεων
- Στάθμη υπογείων υδάτων: ανά εξάμηνο (1)
- Σύνθεση υπογείων υδάτων: ανάλογα με το συγκεκριμένο χώρο (2)(3)
(1) Συχνότεροι έλεγχοι, αν η στάθμη των υδάτων παρουσιάζει διακυμάνσεις
(2) Η συχνότητα πρέπει να βασίζεται στη δυνατότητα ανάληψης δράσης μεταξύ των δειγματοληψιών, αν σημειωθεί επίπεδο συναγερμού, να προσδιορίζεται δηλαδή βάσει της γνωστής ή εκτιμώμενης ταχύτητας ροής των υπογείων υδάτων.
(3) Όταν οι τιμές φθάνουν στο επίπεδο συναγερμού, χρειάζεται επαλήθευση με δεύτερη δειγματοληψία. Εφόσον το επίπεδο επιβεβαιωθεί, πρέπει να εφαρμόζεται σχέδιο έκτακτης ανάγκης (που προσδιορίζεται στην άδεια).
ΣΤ. Οι δειγματοληψίες των υπογείων υδάτων γίνονται με βάση διεθνή πρότυπα (ISO 567, Μέρος ΙΙ, 1993).
Ζ. Οι συνιστώμενες παράμετροι ελέγχου των υπογείων υδάτων: θερμοκρασία, pH, ενώσεις αζώτου και φωσφόρου, χλωριόντα, φθοριούχα, TOC, φαινόλες, κυανιούχα, βαρέα μέταλλα, αρσενικό και υδρογονάνθρακες. Το είδος των προς μέτρηση παραμέτρων προκύπτει από την αναμενόμενη σύνθεση των στραγγισμάτων
5.8.8.2 Έλεγχος επιφανειακών υδάτων
Α. O έλεγχος των επιφανειακών υδάτων διεξάγεται σε τρία τουλάχιστον σημεία παρακολούθησης, ένα ανάντι και δύο κατάντι του ΧΥΤΕΑ και περιλαμβάνει:
- Όγκος και σύνθεση επιφανειακών υδάτων
(1): ανά τρίμηνο Βάσει των χαρακτηριστικών του χώρου ταφής, η αρμόδια αρχή ενδέχεται να κρίνει ότι δεν απαιτούνται αυτές οι μετρήσεις.
(2) Εφόσον από την αξιολόγηση των δεδομένων προκύπτει ότι μεγαλύτερα διαστήματα είναι εξίσου αποτελεσματικά, επιτρέπεται να προσαρμόζονται.
Β. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιούνται με βάση διεθνή πρότυπα (ISO 5667−2, 1991)
Γ. Οι συνιστώμενες παράμετροι ελέγχου των επιφανειακών υδάτων: θερμοκρασία, pH, ενώσεις αζώτου και φωσφόρου, χλωριόντα, φθοριούχα, TOC, φαινόλες, κυανιούχα, βαρέα μέταλλα, αρσενικό και υδρογονάνθρακες. Το είδος των προς μέτρηση παραμέτρων προκύπτει από την αναμενόμενη σύνθεση των στραγγισμάτων
5.8.8.3 Έλεγχος στραγγισμάτων
Α. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιούνται με βάση διεθνή πρότυπα (ISO 5667−2, 1991).
Β. Οι συνιστώμενες παράμετροι ελέγχου των στραγγισμάτων είναι: αγωγιμότητα, θερμοκρασία, pH, BOD5, COD, ενώσεις αζώτου και φωσφόρου, χλωριόντα, φθοριούχα, TOC, φαινόλες, κυανιούχα, βαρέα μέταλλα και υδρογονάνθρακες. Το είδος των παραμέτρων που πρέπει να μετρώνται και οι ουσίες που πρέπει να αναλύονται, εξαρτώνται από τη σύνθεση των αποβλήτων και τα χαρακτηριστικά εκπλυσιμότητας τους. Οι παράμετροι ελέγχου μπορούν να καθορίζονται κατά περίπτωση ή/και στο έγγραφο της άδειας και να είναι αντιπροσωπευτικές των χαρακτηριστικών των αποβλήτων.
Γ. Η συχνότητα των δειγματοληψιών και αναλύσεων καθώς και οι μετρήσεις του όγκου των παραγομένων στραγγισμάτων πρέπει να εκτελούνται κατ΄ ελάχιστον ως εξής:
- Όγκος στραγγισμάτων:
- Σύνθεση στραγγισμάτων: μηνιαίως (1) ανά τρίμηνο (2) (1) Η συχνότητα μπορεί να διαμορφώνεται ανάλογα με τη μορφολογία του χώρου ταφής. Τα χαρακτηριστικά αυτά πρέπει να καθορίζονται στην άδεια. (2) Εφόσον από την αξιολόγηση των δεδομένων προκύπτει ότι μεγαλύτερα διαστήματα είναι εξίσου αποτελεσματικά, επιτρέπεται να προσαρμόζονται. Για τα στραγγίσματα, η αγωγιμότητα πρέπει να μετράται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο.
5.8.8.4 Έλεγχος αερίων εκπομπών
Α. Η παρακολούθησή των αερίων εκπομπών πρέπει να είναι αντιπροσωπευτική για κάθε τμήμα του χώρου ταφής.
Β. Οι δυνητικές εκπομπές που μετρώνται σε μηνιαία βάση, ανάλογα βέβαια και με τις κατηγορίες και τις ποσότητες των Ε.Α. που έχουν διατεθεί, είναι: μεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα, οξυγόνο, υδρόθειο, υδρογόνο κ.α. Ανάλογα με την σύνθεση των αποβλήτων και την εφαρμοζόμενη μέθοδο διαχείρισης, μπορεί να μετρώνται και άλλα συστατικά. Επίσης, σε μηνιαία βάση μετράται και η ατμοσφαιρική πίεση.
Γ. Σε ετήσια βάση πραγματοποιείται έλεγχος των αερίων σε κτίρια υποδομής και στον περιβάλλοντα τον ΧΥΤΕΑ χώρο.
Δ. Οι πρώτες αναλύσεις αερίων γίνονται μετά την παρέλευση 3−6 μηνών από την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ.
5.8.8.5 Μετεωρολογικά στοιχεία
Ισχύουν τα αναφερόμενα στην υπ’ αριθμ. 29407/3508/2002 κοινή υπουργική απόφαση, Παράρτημα ΙΙΙ, Σημείο 2, του άρθρου 20 αυτής.
5.8.8.6 Καθιζήσεις − Παραμορφώσεις
Σε ετήσια βάση, γίνεται έλεγχος των καθιζήσεων και παραμορφώσεων. Τα αποτελέσματα του ελέγχου συγκρίνονται με τους υπολογισμούς εκτίμησης των καθιζήσεων και παραμορφώσεων, που έγιναν κατά τη φάση του σχεδιασμού του ΧΥΤΕΑ.
5.8.8.7 Σύστημα διαχείρισης στραγγισμάτων
- Στις περιπτώσεις που αναμένεται δημιουργία συμπυκνωμάτων στους αγωγούς, γίνεται έλεγχος στους αγωγούς ανά τετράμηνο. Εάν ο κίνδυνος δημιουργίας συμπυκνωμάτων είναι μικρός, ο έλεγχος γίνεται σε ετήσια βάση.
- Σε ετήσια βάση, γίνονται όλοι οι έλεγχοι για την τήρηση των προδιαγραφών του συστήματος διαχείρισης των στραγγισμάτων, όπως προβλέπονται στην παράγραφο 5.7.7.
- Επίσης, σε ετήσια βάση καταγράφονται οι θερμοκρασίες σε επιλεγμένα σημεία των αγωγών. Η μέτρηση της θερμοκρασίας γίνεται πριν το καθαρισμό των αγωγών. Όταν παρατηρηθεί σταθερή καθοδική πορεία της θερμοκρασίας, ο έλεγχος γίνεται ανά διετία.
5.8.8.8 Σύστημα διαχείρισης αερίων
- Στις περιπτώσεις που αναμένεται δημιουργία συ− μπυκνωμάτων στους αγωγούς, γίνεται έλεγχος στους αγωγούς ανά τετράμηνο. Εάν ο κίνδυνος δημιουργίας συμπυκνωμάτων είναι μικρός, ο έλεγχος γίνεται σε ετήσια βάση.
- Σε ετήσια βάση, γίνονται όλοι οι έλεγχοι για την τήρηση των προδιαγραφών του συστήματος διαχείρισης των αερίων, όπως προβλέπονται στην παράγραφο 5.7.8.
- Επίσης, σε ετήσια βάση καταγράφονται οι θερμοκρασίες και η πίεση σε επιλεγμένα σημεία των αγωγών.
5.8.8.9 Έλεγχος άλλων στοιχείων της υγειονομικής ταφής
Προσδιορίζονται ετησίως, η δομή και η σύνθεση του όγκου της υγειονομικής ταφής. Ο έλεγχος της κατάστασης του χώρου περιλαμβάνει: την καλυπτόμενη από τα απόβλητα επιφάνεια, τον όγκο και την σύνθεση των αποβλήτων, τη μέθοδο απόθεσης, το χρόνο και διάρκεια απόθεσης, καθώς και υπολογισμό της εναπομένουσας διαθέσιμης χωρητικότητας.
5.8.8.10 Άλλοι έλεγχοι
Σε τακτά χρονικά διαστήματα γίνεται έλεγχος και συντήρηση:
- του συστήματος συλλογής ομβρίων
- του οδικού δικτύου
5.8.8.11 Αξιολόγηση στοιχείων
Γίνεται αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων όπως αυτοί καθορίζονται στις προαναφερόμενες παραγράφους (5.8.8.1 έως 5.8.8.10). Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τη χρήση στατιστικών μεθόδων, πινάκων, γραφημάτων κ.λπ.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η εξαγωγή συμπερασμάτων από τη συσχέτιση των παρακάτω στοιχείων:
- ποσότητα στραγγισμάτων, βροχόπτωση, επιφανειακή απορροή, εξατμισοδιαπνοή και μέθοδος απόθεσης
- σύσταση στραγγισμάτων και δημιουργία συμπυκνωμάτων στους αγωγούς
- σύσταση στραγγισμάτων και κατηγορίες εναποτεθέντων αποβλήτων
- σύσταση αερίων και κατηγορίες εναποτεθέντων αποβλήτων • καθιζήσεις – παραμορφώσεις και μέθοδος απόθεσης
5.8.8.12 Πρόσθετα μέτρα ελέγχου και παρακολούθησης
Α. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ ο φορέας λειτουργίας εφαρμόζει πρόγραμμα ελέγχου και παρακολούθησης όπως περιγράφεται στις παραπάνω παραγράφους.
Β. Κατά την παράδοση των αποβλήτων και πριν από την παραλαβή τους γίνεται έλεγχος των συνοδευτικών εγγράφων του μεταφορέα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα συγκεκριμένα απόβλητα μπορούν να γίνουν δεκτά στο ΧΥΤΕΑ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην άδεια και τα κριτήρια αποδοχής αποβλήτων.
Γ. Διενεργείται οπτική εξέταση των αποβλήτων στην είσοδο του ΧΥΤΕΑ και στο σημείο απόθεσης για να εξακριβωθεί εάν τα απόβλητα αντιστοιχούν στην περιγραφή που περιέχεται στα συνοδευτικά έγγραφα του μεταφορέα.
Δ. Εάν απαιτηθεί η λήψη αντιπροσωπευτικών δειγμάτων και η διενέργεια αναλύσεων για την επιτόπια επαλήθευση των στοιχείων που αφορούν στα προς αποδοχή απόβλητα, τα δείγματα που λαμβάνονται φυλάσσονται τουλάχιστον για ένα μήνα και τα αποτελέσματα των αναλύσεων καταγράφονται και είναι διαθέσιμα σε κάθε περίπτωση.
Ε. Απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένου εντύπου όπου θα καταγράφονται οι δειγματοληψίες και τα αποτελέσματα των μετρήσεων και αναλύσεων κατά τη διαδικασία παραλαβής των αποβλήτων, στις περιπτώσεις που αυτές διενεργούνται.
ΣΤ. Πριν την παραλαβή των αποβλήτων καταγράφεται το βάρος ή/και ο όγκος τους.
Ζ. Τυχόν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον που διαπιστώνονται κατά τις διαδικασίες ελέγχου και παρακολούθησης, γνωστοποιούνται αμέσως από το φορέα λειτουργίας στις αρμόδιες Υπηρεσίες Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπ. Υγείας, της οικείας Περιφέρειας και της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία λήψης επανορθωτικών μέτρων και η επιβολή πρόσθετων περιβαλλοντικών όρων. Ο φορέας λειτουργίας υποχρεούται να συμμορφώνεται με τις αποφάσεις των προαναφερομένων αρμοδίων υπηρεσιών Περιβάλλοντος για τη φύση και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των επανορθωτικών μέτρων.
Η. Τα αποτελέσματα του ελέγχου και παρακολούθησης είναι στη διάθεση των υπηρεσιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, του ΥΠΕΧΩΔΕ, και του Υπουργείου Υγείας.
5.8.9 Κανονισμός λειτουργίας
Α. Ο Κανονισμός Λειτουργίας, με τις βασικές του αρχές ρυθμίζει αυτά που αφορούν στην εύρυθμη λειτουργία του ΧΥΤΕΑ, τα καθήκοντα των εργαζομένων και τις μεταξύ τους σχέσεις καθώς και τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις υποχρεώσεις των χρηστών της εγκατάστασης. Η σωστή εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού αποτελεί υποχρέωση όλων των εργαζομένων στην εγκατάσταση καθώς και όσων εμπλέκονται στις διαδικασίες της διάθεσης των αποβλήτων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η άρτια, απρόσκοπτη και εύρυθμη λειτουργία του ΧΥΤΕΑ.
Β. Ο Κανονισμός Λειτουργίας καταρτίζεται και εγκρίνεται από το φορέα λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
- Καθήκοντα και υποχρεώσεις των εργαζομένων
- Υπεύθυνοι εποπτείας της μονάδας
- Εργαζόμενοι στο χώρο εισόδου
- Εργαζόμενοι στο χώρο διάθεσης
- Εργαζόμενοι στο συνεργείο
- Εργαζόμενοι γενικών καθηκόντων
- Διοικητικό προσωπικό
- Ειδικοί επιστήμονες
- Άτομα παροχής υγειονομικών υπηρεσιών
- Υποχρεώσεις τρίτων
Ως τρίτοι εννοούνται οι χρήστες του ΧΥΤΕΑ και όσοι εισέρχονται στο χώρο για οποιοδήποτε άλλο λόγο (επισκέψεις, διενέργεια επιστημονικοτεχνικών ερευνών και μετρήσεων, έλεγχος λειτουργίας από αρμόδιους φορείς κ.λπ.)
- Ειδικές διατάξεις Περιλαμβάνονται όλες οι διατάξεις απαγορευτικού ή αποτρεπτικού χαρακτήρα. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Απαγόρευση παρουσίας ή διέλευσης μη εξουσιοδοτημένων προσώπων στην εγκατάσταση
- Απαγόρευση διαλογής υλικών που διατίθενται στον ΧΥΤΕΑ και εξαγωγή τους από το χώρο
- Μέτρα ασφάλειας και φύλαξης των εγκαταστάσεων και του χώρου Τα μέτρα ασφαλείας και φύλαξης των εγκαταστάσεων και του εν γένει χώρου αφορούν κυρίως στην προστασία έναντι κλοπής, βανδαλισμού, δολιοφθοράς, πυρκαγιάς και δυσμενών καιρικών φαινομένων.
Ενδεικτικά, περιλαμ− βάνουν:
- δράσεις καθαρισμού των ευαίσθητων σημείων,
- ενέργειες ασφάλειας και φύλαξης,
- ενέργειες προληπτικού χαρακτήρα,
- ενέργειες κατασταλτικού χαρακτήρα για την αντιμετώπιση του κινδύνου, όταν αυτός διαπιστωθεί,
- έλεγχο τήρησης των μέτρων ασφαλείας και φύλαξης των εγκαταστάσεων.
- Μέτρα ατομικής ασφάλειας εργαζομένων και τρίτων Περιλαμβάνει κανόνες που διακρίνονται σε:
- κανόνες που καθορίζουν συγκεκριμένους τρόπους συμπεριφοράς, όσων παρευρίσκονται στον ΧΥΤΕΑ, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ατομική τους ασφάλεια. Οι κανόνες αυτοί εμπεδώνονται από το προσωπικό με τακτική ενημέρωσής τους.
- κανόνες για τη χρήση του εξοπλισμού προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η ασφάλεια έναντι ατυχήματος.
5.8.10 Τήρηση μητρώου − Ετήσια Έκθεση στοιχείων λειτουργίας
1. Ο φορέας λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ οφείλει να τηρεί μητρώο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Κεφάλαιο 12 της παρούσας, να τηρεί καθημερινά βιβλία λειτουργίας, ελέγχου και παρακολούθησης του ΧΥΤEΑ και να διαβιβάζει, υποχρεωτικά, προς την αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας, ετήσια έκθεση με τα συγκεντρωτικά, πρωτογενή και επεξεργασμένα αποτελέσματα σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 13588/725 ΚΥΑ (άρθρο 11, παράγραφος 4). Η υποβολή της έκθεσης γίνεται κατά το μήνα Φεβρουάριο κάθε έτους.
2. Όλα τα πρωτογενή και επεξεργασμένα στοιχεία λειτουργίας, ελέγχου και συντήρησης φυλάσσονται σε ηλεκτρονική μορφή καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ και είναι στη διάθεση κάθε αρμόδιας υπηρεσίας, όποτε ζητηθούν. Μετά την οριστική παύση λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ, ο φορέας λειτουργίας υποχρεούται να τα μεταβιβάσει στην αρμόδια υπηρεσία Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας.
3. Η ετήσια έκθεση περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
Α. Γενικά στοιχεία:
- Φορέας διαχείρισης – θέση της μονάδας
- Υπεύθυνος για τη σύνταξη της έκθεσης
- Σχέδιο λειτουργίας της μονάδας
- Τεχνολογία (συστήματα στεγάνωσης, διαχείρισης στραγγισμάτων και αερίων)
- Κανόνες ασφαλείας και υγιεινής εργαζομένων
- Συστήματα μετρήσεων και ελέγχου (μετεωρολογικά στοιχεία, επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, καθιζήσεις, παραμορφώσεις, θερμοκρασία, στραγγίσματα, αέριες εκπομπές)
- Προγράμματα μετρήσεων (παράμετροι και κανόνες μετρήσεων, σχέδια δειγματοληψίας, σημεία μετρήσεων, συχνότητα μετρήσεων κ.λπ.).
- Σχέδιο συντήρησης εξοπλισμού και οργάνων
- Κριτήρια και έλεγχος παραλαβής αποβλήτων Τα παραπάνω στοιχεία δίδονται κατά το πρώτο έτος λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ και για τα επόμενα έτη δίδονται στοιχεία μόνο για τις περιπτώσεις που έχουν επέλθει οποιεσδήποτε μεταβολές. Για όσα στοιχεία παραμένουν τα ίδια, γίνεται αναφορά στην ετήσια έκθεση του προηγούμενου έτους.
Β. Ειδικά στοιχεία
- Στοιχεία αποβλήτων που διατέθηκαν στο ΧΥΤΕΑ (κατηγορίες, ποσότητες, σύσταση, χαρακτηρισμοί επικινδυνότητας) καθώς και θέση εναπόθεσής τους
- Κατηγορίες, ποσότητες και σύσταση των αποβλήτων που δεν έγιναν αποδεκτά για διάθεση στο ΧΥΤΕΑ
- Χρονική αποτύπωση της ροής των αποβλήτων στον ΧΥΤΕΑ
- Έλεγχοι λειτουργίας μονάδας (από το φορέα λειτουργίας και τρίτους) και αποτελέσματα των ελέγχων
- Περιπτώσεις υπέρβασης οριακών τιμών – αστοχιών – εκτάκτων περιστατικών (αίτια, περιγραφή γεγονότος, μέτρα αντιμετώπισης)
Γ. Άλλα στοιχεία:
- Τοπογραφικός χάρτης όμοιος με αυτό του σχεδιασμού του ΧΥΤΕΑ όπου θα απεικονίζονται:
- ισοϋψείς καμπύλες στην αρχή και στο τέλος του έτους
- ακριβής θέση των γεωτρήσεων ελέγχου−παρακολούθησης των υπογείων υδάτων και των οδών προσπέλασης
- οι επιφάνειες του χώρου που έχουν πληρωθεί κατά το προηγούμενο (τελευταίο) έτος λειτουργίας
- τα όρια του οικοπέδου και τα όρια αδειοδοτημένης για πλήρωση περιοχής
- συμπληρωματικά έργα που έγιναν κατά το τελευταίο έτος λειτουργίας
- τα σημεία ελέγχου καθιζήσεων και διαβρώσεων
Οι τεχνικές προδιαγραφές που ακολουθούν είναι ενδεικτικές και δεν εμποδίζουν την παραπέρα εξέλιξη και εφαρμογή νέων ή ίσης απόδοσης τεχνικών καθώς και τη λήψη για ειδικούς λόγους, αυστηρότερων μέτρων Πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ ο υπεύθυνος φορέας λειτουργίας υποχρεούται να συντάξει για το προσωπικό εγχειρίδιο λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ, που κατατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες
α) για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ και
β) για την άδεια λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ
Ο αρμόδιος φορέας λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ είναι υπεύθυνος για:
- την εκπαίδευση του προσωπικού λειτουργίας της μονάδας,
- την παρακολούθηση της λειτουργίας, τη συντήρηση και τον έλεγχο της μονάδας (συμπεριλαμβάνεται η πρόσληψη ειδικευμένου προσωπικού)
- την συστηματική τήρηση αρχείου σχετικά με την λειτουργία και την παρακολούθηση της μονάδας.
- Την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που έχουν επιβληθεί τόσο κατά την φάση κατασκευής όσο και κατά την φάση λειτουργίας της μονάδας
Το προσωπικό της εγκατάστασης αποτελείται κατ΄ ελάχιστον από τις ακόλουθες κατηγορίες:
- Διευθυντής της εγκατάστασης
- Διοικητικό προσωπικό
- Προσωπικό χημικού εργαστηρίου
- Προσωπικό λειτουργίας της εγκατάστασης (υπεύθυνος λειτουργίας, μηχανικός ασφάλειας, μηχανικοί ελέγχου, χειριστές, προγραμματιστές, συντηρητές, εργατοτεχνίτες, μηχανικός περιβάλλοντος)
1. Πριν την έναρξη λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ απαιτείται η εκπόνηση εξειδικευμένου προγράμματος λειτουργίας ΧΥΤΕΑ που θα περιλαμβάνει στοιχεία τουλάχιστον για τα εξής:
- το χώρο και τον τρόπο διάθεσης των ΕΑ
- την διαχείριση των αποβλήτων της μονάδας (όπως συλλογή, μεταφορά και διαχείριση των στραγγισμάτων και των αερίων κ.λπ.)
- τον έλεγχο της εγκατάστασης
- τη διαχρονική διάθεση προσωπικού και μηχανημάτων
Το πρόγραμμα λειτουργίας περιλαμβάνει επιπλέον, τον προγραμματισμό και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των εργασιών διάθεσης των αποβλήτων, συντήρησης του εξοπλισμού και των έργων υποδομής, κατασκευής συμπληρωματικών έργων ανανέωσης του εξοπλισμού, επιμόρφωσης του προσωπικού κ.α.
2. Εφόσον η διάθεση των αποβλήτων γίνει τμηματικά απαιτείται η καταγραφή τουλάχιστον των παρακάτω στοιχείων:
- κατηγορίες και ποσότητες αποβλήτων
- τόπος διάθεσης (εντός του χώρου του ΧΥΤΕΑ)
- τρόπος διάθεσης (πάχος και κλίση στρώσης, μηχανήματα συμπίεσης)
- ημερομηνία απόθεσης
- τυχόν αποκλίσεις από το προβλεπόμενο προγραμματισμό
3. Το πρόγραμμα λειτουργίας εξειδικεύεται στα παρακάτω επίπεδα:
- το ημερήσιο πρόγραμμα που αφορά:
- ρυθμούς προσέλευσης των αποβλήτων,
- ωράριο εργασίας του προσωπικού − βάρδιες εργασίας.
- εβδομαδιαίο πρόγραμμα, όπου λαμβάνεται υπόψη η διακύμανση του φορτίου τις ημέρες της εβδομάδας και εκφράζεται με:
- την κατανομή των ρεπό των εργαζομένων,
- την διαθεσιμότητα των εν λειτουργία μηχανημάτων (σε σχέση με τη δραστηριότητα του συνεργείου),
- την ανάληψη συγκεκριμένων δραστηριοτήτων (εκ− κένωση δεξαμενής στραγγισμάτων, αγωγοί εκτόνωσης, εργασίες εσωτερικής οδοποιία, ομαλοποίησης στρώσης) κ.λπ.
- τρίμηνο πρόγραμμα: Περιλαμβάνει στοιχεία για τη διαθεσιμότητα προσωπικού και μηχανημάτων καθώς και για τις εργασίες συντήρησης για κάθε τρίμηνο.
- ετήσιο πρόγραμμα: Περιλαμβάνει στοιχεία για τη διαθεσιμότητα του προσωπικού και μηχανημάτων, για τις εργασίες συντήρησης και τη λειτουργικότητα των χώρων και έργων στη διάρκεια του έτους.
4. Εφόσον προβλέπονται εκτός από ΧΥΤΕΑ και άλλες μονάδες διαχείρισης, ενδείκνυται η εκπόνηση ενός κοινού προγράμματος λειτουργίας όλων των μονάδων.
5. Για τη μεταφορά των αποβλήτων απαιτείται σχεδιασμός που να αναφέρεται:
- στις μετακινήσεις των οχημάτων εντός του ΧΥΤΕΑ,
- στα σημεία ημερήσιας και διαχρονικής διάθεσης των αποβλήτων,
- στην απομάκρυνση από τον ΧΥΤΕΑ αποβλήτων μη αποδεκτών για διάθεση
- στη συντήρηση των εσωτερικών δρόμων,
- στον καθαρισμό των οχημάτων μεταφοράς αποβλήτων σε ειδικούς χώρους εντός του ΧΥΤΕΑ.
Απαιτείται αναλυτική και τεκμηριωμένη περιγραφή της τεχνικής διάθεσης των ΕΑ. Για την επιλογή της τεχνικής διάθεσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α) Η διάθεση των αποβλήτων γίνεται με τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται:
- η ευστάθεια του ΧΥΤΕΑ,
- η ελαχιστοποίηση των εκπομπών και των επιπτώσεων από το θόρυβο.
β) Απαιτείται σχεδιασμός του τρόπου εκμετάλλευσης του χώρου τέτοιος που να αποφεύγεται η πιθανότητα πρόκλησης δυσμενών αντιδράσεων μεταξύ των αποβλήτων ή μεταξύ των αποβλήτων και των παραγόμενων στραγγισμάτων. Απαιτείται η παράθεση στοιχείων τουλάχιστον για τα εξής:
- τρόπος διάθεσης των αποβλήτων,
- προσδιορισμός των αναγκών σε υλικό επικάλυψης, σε ημερήσια βάση και συνολικά (προσδιορίζεται εάν η επικάλυψη είναι λεπτή επίστρωση, μεταφερόμενη ή μόνιμη επικάλυψη),
- την ανάπτυξη του ΧΥΤΕΑ σε σχέση με την ποσότητα του υλικού επικάλυψης
- τις πηγές λήψης του υλικού επικάλυψης
- τον προσδιορισμό του χρόνου και του τρόπου της τελικής επικάλυψης.
γ) Εφόσον απαιτείται συμπίεση των αποβλήτων, αυτή γίνεται από ειδικό μηχανολογικό εξοπλισμό, που θα βρίσκεται μονίμως στο χώρο διάθεσης.
δ) Τα τμήματα στα οποία δεν κατασκευάσθηκε ακόμη το σύστημα τελικής επιφανειακής κάλυψης επί των αποβλήτων που έχουν ήδη αποτεθεί, πρέπει να επικαλύπτονται ή να επιστεγάζονται προσωρινά. Εφόσον κριθεί απαραίτητη η επιστέγαση, πρέπει να υπάρχει μέριμνα ώστε να μη προκληθούν αρνητικές επιπτώσεις στο σύστημα μόνωσης του πυθμένα του ΧΥΤΕΑ από την κατασκευή της επιστέγασης.
5.9.1 Κλείσιμο ΧΥΤΕΑ
1. Για την οριστική παύση της λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ, ο φορέας λειτουργίας υποχρεούται να προβεί σε συγκεκριμένες δράσεις και να υποβάλει στην αρμόδια, για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΧΥΤΕΑ, υπηρεσία Περιβάλλοντος Ειδική Τεχνική Εκθεση η οποία θα εξειδικεύει στις τεχνικές τους λεπτομέρειες τους περιβαλλοντικούς όρους που έχουν επιβληθεί σχετικά με την παύση λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ. Επίσης, η προαναφερόμενη έκθεση μπορεί να περιλαμβάνει πρόσθετα μέτρα και όρους για το κλείσιμο και την αποκατάσταση του ΧΥΤΕΑ, ανάλογα με τα Ε.Α. που διατέθηκαν σ’ αυτόν, τις συνθήκες διάθεσης, τα έκτακτα περιστατικά κατά την λειτουργία του, τις παρούσες, κατά το κλείσιμο, περιβαλλοντικές συνθήκες, τόσο στον ΧΥΤΕΑ όσο και στην ευρύτερη περιοχή καθώς και κάθε άλλο στοιχείο που θα οδηγήσει σε ένα υψηλότερο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας.
Τα περιεχόμενα της Ειδικής Τεχνικής Εκθεσης ενδεικτικά είναι τα ακόλουθα:
- Τεχνική περιγραφή της εγκατάστασης – εξοπλισμός – συνήθη και ειδικά έργα (π.χ. δεξαμενές, εργαστήρια κ.λπ.)
- Τοποθεσία του ΧΥΤΕΑ και χρήσεις γης του περιβάλλοντος χώρου
- Είδη, κατηγορίες και ποσότητες των αποβλήτων καθώς και θέση εναπόθεσής τους
- Πιθανές επιπτώσεις που προκλήθηκαν στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία κατά την λειτουργία της εγκατάστασης, καθώς και τις ενέργειες αποκατάστασής τους
- Ενέργειες για την παύση της εγκατάστασης:
- θέση εξοπλισμού εκτός λειτουργίας
- καθαρισμό και απορρύπανση εξοπλισμού, δεξαμενών κ.λπ.
- αποσυναρμολόγηση εξοπλισμού και κινητών μερών της εγκατάστασης
- απομάκρυνση εξοπλισμού και κινητών μερών της εγκατάστασης
- απομάκρυνση μη χρησιμοποιημένων χημικών και άλλων υλικών
- Έργα αποκατάστασης για:
- προστασία του εδάφους από διάβρωση
- συλλογή αποπλυμάτων
- προστασία από ανέμους
- διαμόρφωση χώρου (π.χ. χωματουργικά) για φυσική επανένταξή του
- αποφυγή πρόσβασης από τρίτα μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα
- προστασία από βανδαλισμούς
- Άλλες ενέργειες και έργα
- Απαραίτητο προσωπικό για την διεκπεραίωση των παραπάνω ενεργειών και έργων – μέσα και μέτρα προστασίας του προσωπικού κατά τις εργασίες αυτές
- Αξιολόγηση σε μακροπρόθεσμη βάση των συστημάτων μόνωσης, συλλογής και διαχείρισης των στραγγισμάτων και των αερίων, σε συνδυασμό με τα υδρολογικά δεδομένα της περιοχής (εκτίμηση επικινδυνότητας)
2. Μετά την αποπεράτωση της τελικής επικάλυψης του ΧΥΤΕΑ υλοποιούνται όλες οι απαραίτητες δράσεις που προβλέπονται για τη φάση της μετέπειτα φροντίδας.
5.9.2 Μετέπειτα φροντίδα
1. Η φάση της μετέπειτα φροντίδας αρχίζει αμέσως μετά το πέρας λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ ή τμήματός του, και την οριστική παύση – διενέργεια έργων αποκατάστασης.
2. Κατά τη φάση της μετέπειτα φροντίδας ισχύουν τα αναφερόμενα στο Παράρτημα ΙΙΙ του άρθρου 20 της υπ’ αριθμ. 29407/3508/2002 ΚΥΑ.
3. Κατά τη φάση της μετέπειτα φροντίδας κατά την κρίση των αρμόδιων Υπηρεσιών Περιβάλλοντος, μπορεί να επιβληθούν πρόσθετες προβλέψεις ως ακολούθως:
- ποιοτικός έλεγχος, σε τακτά χρονικά διαστήματα, της λειτουργικής ικανότητας του συστήματος επιφανειακής κάλυψης. Εφόσον διαπιστωθούν αστοχίες και βλάβες απαιτείται η άμεση αποκατάσταση τους, αφού προηγουμένως αφαιρεθεί η στρώση επικάλυψης στη θέση όπου προκλήθηκε η βλάβη.
- εξακρίβωση των παραμορφώσεων του συστήματος τελικής κάλυψης σε ετήσια βάση. Οι παρατηρούμενες παραμορφώσεις συγκρίνονται με τους υπολογισμούς των καθιζήσεων.
- έλεγχος υδατικού ισοζυγίου του ΧΥΤΕΑ και μέτρηση των ποσοτήτων επιφανειακής απορροής πάνω από το σύστημα της τελικής επικάλυψης.
- επιθεώρηση του ΧΥΤΕΑ ανά εξάμηνο για:
- εξακρίβωση τυχόν διαβρωτικών φαινομένων,
- έλεγχο του συστήματος αποστράγγισης,
- συμβατότητα με τις νέες χρήσεις
- Καταγραφή μετεωρολογικών στοιχείων

- Έλεγχος αερίων εκπομπών Ο έλεγχος των δυνητικών εκπομπών (1) και της ατμοσφαιρικής πίεσης γίνεται ανά εξάμηνο (1) Μετρώνται οι παράμετροι που ελέγχονται και κατά τη λειτουργία του ΧΥΤΕΑ
- Καταγραφή στοιχείων τοπογραφίας απορριμματικού ανάγλυφου Γίνεται ετήσια καταγραφή της καθίζησης του όγκου του απορριμματικού ανάγλυφου.
- Εργασίες συλλογής και διαχείρισης των στραγγισμάτων
- Εργασίες συλλογής και διαχείρισης των αερίων εκπομπών
4. Το χρονικό διάστημα της μετέπειτα φροντίδας δεν πρέπει να είναι μικρότερο των τριάντα ετών. Η μετέπειτα φροντίδα ολοκληρώνεται μετά από επιτόπιο έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Υπ. Υγείας και της οικείας Περιφέρειας και την χορήγηση της τελικής έγκρισης, για την ολοκλήρωση της μετέπειτα φροντίδας, από το ΥΠΕΧΩΔΕ.
1. Ο σχεδιασμός, η κατασκευή, η λειτουργία και η μετέπειτα φροντίδα του ΧΥΤΕΑ γίνεται με τρόπο ώστε να εγγυάται τη μηχανική σταθερότητα στο σύνολο του έργου (έδαφος έδρασης και εγκατάσταση). Όσα τμήματα του ΧΥΤΕΑ εκτιμηθεί ότι θα παρουσιάσουν φαινόμενα αστάθειας δεν συμπεριλαμβάνονται στο χώρο διάθεσης των επικίνδυνων αποβλήτων.
2. Κατά τη φάση σχεδιασμού του ΧΥΤΕΑ απαιτείται η εκτίμηση (πρόγνωση) της ευστάθειάς του, λαμβανομένου υπόψη του τρόπου κατασκευής και λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ, των εδαφομηχανικών παραμέτρων και των υλικών κατασκευής του έργου.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ανάλογα με την υπό εξέταση παράμετρο ή το υλικό κατασκευής, η εκτίμηση της ευστάθειας περιλαμβάνει προσδιορισμό των εξής: ασφάλεια θραύσης υπεδάφους, ώθηση, ασφάλεια ευστάθειας πρανών, υδραυλική θραύση υπεδάφους, ασφάλεια ολίσθησης, ασφάλεια αντοχής αξονικών πιέσεων, ασφάλεια ολίσθησης κ.λπ.
Η παραπάνω εκτίμηση πρέπει να αναθεωρείται εφόσον επέλθουν αλλαγές στο σχεδιασμό διαχείρισης ή παρατηρηθούν αστοχίες και παρατυπίες σε σχέση με την άδεια λειτουργίας. Τα αποτελέσματα του ελέγχου καταγράφονται στην ετήσια έκθεση που υποβάλλεται στις αρμόδιες αρχές, όπως αναφέρεται σε προηγούμενες παραγράφους.